Functioneren van de hersenen en interventies bij dementie (slot)

De basis van de hersenen is de hersenstam. Je zou kunnen denken: dat stelt allemaal niet veel meer voor. Nee, je moet het omdraaien: als de hersenstam niet functioneert valt er niet meer te leven.

In de hersenstam zitten veel functies die het leven mogelijk maken, zoals de temperatuurregulatie. Als er een verstoring optreedt kun je zomaar heel hoge koorts of ondertemperatuur krijgen. Hier zetelt ook het dag/nachtritme. Als de hersenstam ontregeld is wordt dat hele ritme ontregeld waardoor je ook geen goede slaap meer krijgt. Ook wordt van hier uit het kauwen en slikken gestuurd. Bij premature baby’s waarbij de hersenstam nog niet ‘af’ is lukt ook het drinken en slikken niet. Nog belangrijker zijn de ademhaling en de hartslag: die worden geregeld vanuit/via de hersenstam. Je kunt dus niet leven zonder een goed functionerende hersenstam.

Het spreekt vanzelf dat mensen bij wie de hogere lagen van de hersenen verstoord zijn geraakt aangewezen zijn op heel primaire begeleiding.

Eén van die vormen is de zogenaamde primaire activering. In de gehandicaptenzorg is een al tientallen jaren bestaande vorm van primaire activering het snoezelen. In later jaren is het snoezelen ook ingezet als een vorm waarbij je ouderen ‘actieve rust’ kunt bieden. Er moet niets, maar er kan via specifieke ingangen van de zintuigen wel van alles worden ervaren. Je ziet vaak dat in zo’n omgeving iemand juist alerter wordt omdat het aanbod van prikkels goed is afgestemd op wat iemand aan kan.

Een andere vorm zijn de Passiviteiten Dagelijks Leven, ook wel de Comfortzorg genoemd. Hierbij gaat het om de manier waarop iemand bijvoorbeeld gewassen en op bed wordt gelegd. Veel ouderen, maar ook mensen met een zeer ernstige verstandelijke beperking, vertonen weerstand bij de dagelijkse verzorging. En omdat dat iedere dag weer een belasting vormt ontstaat er ook weerstand bij de begeleiding: de zorg wordt zwaar: het moet en toch heb je het gevoel dat je iemand ‘straft’. De PDL – begeleiding laat zien dat het ook anders kan. Daarbij kun je ook denken aan kleding die weinig gedoe en gesjor geeft.

In deze fase zijn uiteraard omgevingscondities van groot belang. Hoe voelt de kleding aan, wat is de temperatuur van de kamer, hoe licht is het in de woonkamer, welke geluiden passen goed bij de oudere in de laatste fase van dementie? Deze zorg is vaak onderdeel van de palliatieve zorg. Dat is weer een vak apart.

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

Eén gedachte over “Functioneren van de hersenen en interventies bij dementie (slot)”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.