De stalker

De vragen 'wie ben ik?' en 'wie ben jij'? en: hoe is onze relatie tot elkaar? kunnen bijvoorbeeld worden toegespitst op de kenmerken van de stalker. Angst en woede drijven stalkers soms tot zeer extreem gedrag.  Maar eerst nog een vervolg op het blog van gisteren.

In het Tijdschrift voor Psychiatrie werden ooit de onderstaande vragen gesteld. Alleen ben ik vergeten wie ze stelde…

1) Kan degene die het gevoel heeft van de ander te houden ook van zichzelf houden?

2) Houdt hij (of zij) van de ander zoals hij (of zij) is?

3) Waardeert hij zichzelf om wie hij of zij is?

De auteur voerde destijds aan dat de meeste mensen pas het gevoel hebben te mogen zijn wie ze zijn als ze gewaardeerd en bevestigd worden door de ander. Het betekent dus dat je de ander nodig hebt voor de waardering van jouzelf.

Onlangs hadden we een bespreking waarbij dit thema aan de orde kwam. Wat maakt dat je mag zijn wie je bent? Met in het verlengde de vraag: mag ik er ook van mezelf zijn als de ander mij niet waardeert? Het bleek dat iedereen de waardering door de ander nodig had om zich 'beter' te voelen.

De schrijver van het artikel vindt dat nier vreemd. Hij meent dat onze maatschappij zó narcistisch in elkaar zit dat we bijna altijd de ander nodig hebben om onszelf gewaardeerd te voelen. Dat maakt ook dat we voor de ander willen zorgen. We hebben de ander nodig om daarmee waardering te winnen (Paulien Lampe schrijft in dat verband over het Moeder Theresasyndroom: het verslaafd zijn aan het helpen om jezelf beter te kunnen voelen).

De ander als bezit

Laten we het er op houden dat we allemaal waardering door de ander nodig hebben. Mensen zijn geen losse eilandjes. Maar als je emotioneel afhankelijk bent van de ander om er te mogen zijn wordt het een ander verhaal. Dan leidt het tot pathologische trekken om de ander maar te mogen ‘bezitten’.

Het verschijnsel ‘stalken’. 

Daarmee kom ik uit op het onderwerp ‘stalking’. De stalker ziet de ander als zijn ‘bezit’. Hij is ontzettend jaloers als een ander aandacht van zijn ‘bezit’ krijgt. Hij heeft de ander nodig om er zelf te mogen zijn. Als die ander er niet voor 100% voor hem is, dan leidt dat tot een peilloze diepte van angst, die tot uiting komt in de vorm van jaloezie.

Het lijkt er op dat de stalker de ander in zijn bezit heeft. Zo voelt dat inderdaad ook voor het slachtoffer van stalking. Je kunt geen kant uit, want overal word je gecontroleerd. De stalker is daarin grenzeloos en onverzadigbaar.

Als je kijkt naar de persoon van de stalker, dan zie je dat hij emotioneel zó kwetsbaar is dan hij in feite niet kan leven zonder het onder controle en in bezit hebben van de ander. Margareth Mahler zou in dat verband spreken van een verstoring van het separatie-individuatie proces. 

De stalker is in een vroeg stadium in zijn sociaal-emotionele ontwikkeling vastgelopen. Het is de persoon in feite niet gelukt om een eigen ik op te bouwen.

Je zou kunnen zeggen: zoals hij vroeger niet kon verkroppen dat hij de aandacht van zijn moeder moest delen met anderen (een fase waar alle peuters door heen moeten), zo kan hij het nu niet verkroppen dat hij de aandacht van zijn geliefde ‘object’ moet delen met anderen.

Stalkers hebben sterk narcistische trekken. De angst en woede die  ontstaat als de ander niet jouw bezit blijkt te zijn wordt door psychiater Heinz Kohut de 'narcissistic rage'  genoemd. Het is zó totaal niet te verdragen dat de ander niet je bezit is dat je desnoods in staat bent je geliefde te doden. Alles is beter dan haar te moeten delen met een ander.
Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

6 gedachten over “De stalker”

  1. Mijn huidige N stalkte me ook een tijd. 2 jaar terug. Ondanks dat hij me had verlaten, (we waren reeds 9 jaar samen), voor een ander, stalkte hij me. Dook op aan m’n slaapkamervelux, stond plots binnen in huis, belde non-stop naar m’n werk. Volgde me op verplaatsingen. En sneed me de pas af, op de weg… ik heb er dus reeds ervaring mee. Maar ik vrees dat bij een vertrek, het “jagen” erger zal zijn dan ooit. Ik praat momenteel vaak “in raadsels” omdat ik bang ben dat hij zelfs stiekem, dit blog zit mee te lezen. Ik leef, eigenlijk, al 11 jaar samen met iemand met een dubbelleven…

    1. @ Minkatje: Het programma Gestalkt! liet goed zien hoe ver stalkers gaan en hoe heftig dat is voor hun slachtoffers. Ik dacht lang dat stalkers alleen mannen waren, maar inmiddels ken ik twee mannen die jarenlang gestalkt worden door hun ex-vriendinnen. En de trucs die die dames uithalen zijn ook bijzonder heftig.

      1. Dan denk ik, dat ik eenmaal ik m’n intrek neem in m’n eigen stekje, de reeks ga proberen bekijken. Ik ben duvelsbenauwd (zo zeggen we dat in Belgie) voor de pesterijen, de lastercampagnes, de controle en stalking die hij zal toepassen op m’n kinderen, het beschadigen van m’n woonst dan, m’n wagen, het saboteren van mijn huidige werk,… zo bang. En gewoon, de ergste straf: op die manier zal hij non-stop in mijn hoofd zitten. En daardoor zal hij dus nog steeds bepalen hoe ik m’n dagen indeel. Bovendien zal ik ook mijn jongste met hem moeten delen. En ik weet gewoon dat hij hem zal ophalen/terugbrengen wanneer het hem past. Zodat hij op die manier ook mijn plannen in de war kan sturen. Of me pijn kan doen… Ik heb het al allemaal meegemaakt. En ben toen op m’n bange stappen teruggekeerd omdat ik uitgeput was na een veldslag van 7 maanden… Nu zal ik moeten doorbijten. Onze woning verlaten is dus een belangrijke stap. Ik vertrek uit zijn vertrouwd terrein. Zijn habbitat. Zijn territorium… Duimen voor me, dat ik het haal… 😦

  2. Ik heb een stalkende ex gehad, doodeng.
    Bleek ook in mijn e-mail te zitten en hij stuurde me een mail van mezelf, naar mezelf.
    Reed langs op mijn werk.
    Ik werd en bloednerveus van.

  3. Ik druk op “Like”, terwijl de inhoud van je artikel mijn grootste angst is. Ik ben bang voor de laatste 2 zinnen onderaan. Momenteel krijg ik amper aandacht, amper de bevestiging dat hij ook maar iets om me geeft, maar eenmaal ik me van hem “verwijderen” zal, zullen zijn stoppen doorslaan. Dit aanhalen, en m’n omgeving hiervan overtuigen is zo moeilijk omdat deze kant een kant is die enkel bovenkomt als ik weg wil gaan OF als hij ook maar DENKT dat ik contact heb met iemand anders (weliswaar is dat echt niet zo, en verdenkt hij mij hier enkel van als hij daadwerkelijk terwijl wél aan het vreemdgaan is). En, dat weggaan heb ik in die 11 jaar nog maar enkele keren in een opwelling proberen doen. Maar verder dan het einde van de straat heb ik nooit gehaald. Soms sleurde hij me letterlijk bij de haren terug naar binnen. Heeft nooit iemand geweten, heeft nooit iemand gezien. En toch vind ik het moeilijk om door te zetten en hem als “slecht” te aanzien. Dat zal te wijten zijn aan m’n eigen emotionele worstelingen denk ik dan weer. Want ik weet dat dit niet gezond is…

    1. @ Minkatje: die laatste zinnen zijn gelukkig uitzondering, maar ik heb het toch wel benoemd, omdat het helaas ook realiteit is. In Nederland speelden de afgelopen maanden enkele rechtszaken vanwege doodsbedreiging door een stalkende ex. Ik heb het in eigen omgeving ook meegemaakt dat iemand ver weg moest onderduiken vanwege deze dreiging. Die persoon kon ook niet meer op het werk komen.
      Veel stalkers nemen zelf de trouw niet zo serieus. Het is niet erg om zelf iemand te verlaten, als je maar niet zelf verlaten wordt. Dus een soort van dubbele moraal.
      Waarom ik het noemde is omdat de omgeving het soms toch te licht opvat, omdat we het niet willen geloven dat mensen zo bedreigd worden door hun ‘geliefde’. Ook in Rotterdam (Rumeysa) blijkt achteraf dat de signalen niet op tijd werden opgepikt.
      Vandaar deze slotzin: kies voor (je eigen) veiligheid.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.