Moeilijke mensen

Je hebt tal van boeken over de omgang met moeilijke mensen. Ik zou overigens liever zeggen: als moeilijk ervaren mensen.

Veel auteurs gebruiken de DSM V, oftewel een psychiatrisch georiënteerd model om vast te stellen of iemand specifieke problematiek laat zien. Maar er zijn ook auteurs die helemaal hun eigen gang gaan en zelf iets bedenken.

Zoals de Duitse psychotherapeut Jörg Berger. In zijn boek ‘Hoe overleef ik moeilijke mensen?’ (KokBoekencentrum, 2018) maakt hij onderscheid tussen:

  1. De grensoverschrijder. Hij of zij doet het goed in de omgang met kwetsbare mensen en heeft de neiging om allerlei zorg op zich te nemen. De grensoverschrijder is iemand die een oude mevrouw helpt met oversteken terwijl ze zelf helemaal niet van plan was om over te steken. Hij zet ook zonder het te vragen meteen maar de vuilnisbak van de nieuwe buren voor het huis klaar en komt binnen met een compleet voedselpakket zonder dat daar om gevraagd was. Hun probleem is dat ze invullen voor een ander en niet checken. Wijs je hun hulp af, dan heb je een probleem. Ze vinden zichzelf ontzettend sociaal en anderen moeten daar dankbaar voor zijn.
  2. De praatjesmaker. Deze mensen weten direct wat ze moeten gaan doen in hun nieuwe baan. Ze hebben in de koffiepauze al iedereen ingepalmd. Ze etaleren graag hun deskundigheid. Het probleem is dat ze menen overal verstand van te hebben, maar dat hun kennis in werkelijkheid zeer beperkt is. Ze moeten zichzelf groot maken door continu praatjes te maken. Het gevolg is dat ze uiteindelijk vastlopen, maar daar hebben ze weer allerlei praatjes bij. Het lag nooit aan hen, maar altijd aan de ander of aan de omstandigheden. En ze leren er ook niets van.
  3. De energieverslinder. Hij of zij heeft de ander nodig om tot een oplossing te komen. Ze durven zelf niet te beslissen en daarom zijn ze voortdurend op zoek naar bevestiging of ze het wel goed doen. De spanning zit in het feit dat ze graag volwassen willen zijn, maar dat ze toch hun hele leven (surrogaat) ouders willen hebben die de moeilijke zaken voor hen oplossen. En het is ook nooit genoeg: altijd weer zijn er dingen die te ingewikkeld voor hen zijn. Moet ik vandaag een vest mee, of is dat niet nodig? Zal ik op de fiets gaan, of met de bus. De mensen in hun omgeving worden 24/7 bestookt met vragen. Dat kost veel energie…
  4. Dominante mensen. Zij zetten hun stem (vaak hard), hun fysieke verschijning, hun taalgebruik of hun snelle denken in om anderen voor het blok te zetten. Veel mensen voelen zich door dominante mensen overvallen: ze kunnen niet op tijd reageren omdat ze overdonderd worden. Dominante mensen hebben zelf zelden door welke schade ze bij anderen aanrichten. In een bedrijf kunnen ze zo nadrukkelijk aanwezig zijn dat uitzendkrachten denken dat ze met de chef of de directeur te maken hebben.
  5. Negatieve mensen. Ze hebben direct hun oordeel over de ander klaar en dat is vaak negatief. Ze staan altijd klaar om fouten bij anderen aan te wijzen, ze hebben bij wijze van spreken een zesde vinger en dat is een rood potlood. Zo lang mensen sterk van hen afhankelijk zijn kunnen ze nog positief over komen. Maar dat verandert als de ander groeit. Dan zijn ze gericht op de fouten die de ander maakt (dat is een manier van controle houden). De andere kant daarvan is dat ze daarmee willen etaleren hoe goed ze het zelf allemaal bedacht hebben.
  6. De vermijder. Hij of zij valt op door de kleine cirkel aan vrienden. Er zijn contacten met een selecte groep aan mensen. Ze willen niet aan verwachtingen voldoen die hen niet aan staan. De ander moet zich aanpassen aan hoe zij iets vinden. Als er problemen zijn trekken ze zich terug. Het contact speelt zich af binnen strikte grenzen. Geven en nemen zijn niet in evenwicht, omdat de vermijder zelden iets geeft: hij of zij laat weinig van zichzelf zien. Als een vriend of familielid in de problemen zit laten ze soms niets van zich horen.
  7. Wraakzuchtige mensen. Deze mensen voelen zich gemakkelijk gekrenkt en vergeten niet wat de ander hen heeft aangedaan. Maar ze vallen aan op onverwachtse momenten en ook op zwakke plekken van de ander. Dus bij voorkeur op datgene wat voor jou als persoon waardevol is. Op de één of andere manier hebben ze daar een antenne voor. Mocht je hen op dit gedrag aanspreken, dan geven ze niet thuis. Er verschijnt misschien zelfs een lachje op hun gezicht. Ze zullen zeker niet hun excuses aanbieden.

Combinatie

Natuurlijk is dit slechts een ‘schema’ waar Jörg Berger mee werkt. Hij benadrukt dat het altijd om combinaties gaat en hij komt uiteindelijk tot 21 verschillende typen aan ‘moeilijke mensen’. Voor de omgeving heeft hij een boodschap: zorg er voor dat het je niet allemaal overkomt. Probeer manieren te vinden om je eigen grens aan te geven. Want als je dat niet doet blijft de ander over je heen lopen.

Maar dat is allemaal natuurlijk gemakkelijker gezegd dan gedaan. Het schema is leuk, ik kan ook wel een paar mensen bedenken, maar het antwoord dat ik zou moeten geven ligt wat ingewikkelder...

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

Eén gedachte over “Moeilijke mensen”

  1. De afgelopen weken een setje mensen meegemaakt, die totaal niet op elkaar aansloten en toch op elkaar aangewezen waren. Diverse beschrijvingen hierboven zijn van toepassing plus nog een paar extra. Iedereen werd moe van elkaar. Er waren ook 6 totaal verschillende honden en die konden het juist heel goed met elkaar en de mensen vinden. Ben dus weer blij om even alleen thuis te zijn.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: