Geldbeheer

Ik ben er door geraakt. Het hield me het hele weekend bezig. Een goede kennis die financieel blijkt te zijn uitgekleed door zijn zoon. Een ontzettend aardige man die altijd klaar stond voor zijn vader.

Vroeger wisten cliënten in de psychiatrie en binnen de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking aardige bedragen te sparen. Er was nauwelijks sprake van een eigen bijdrage. In de psychiatrie ging het meeste eigen geld op aan sigaretten en aan koffie. In de gehandicaptenzorg was men zuiniger.

Helaas was de financiële positie niet altijd goed geregeld. De afgelopen week kwam ik er in een concrete situatie weer achter hoe kwetsbaar dat kan worden. Dat deed mij denken aan een eerder verhaal dat ik in mijn werk tegen was gekomen.

Nelie is haar geld kwijt

Het was mij bekend hoeveel Nelie, een vrouw met psychiatrische problematiek, op haar rekening had staan. Het ging over een bedrag van meer dan ‘een ton’. Dat geld werd door de instelling beheerd en bij toeval had ik een bedrag gezien. Niet alle privacy was goed geregeld. Haar broer vond dat hij de financiën beter kon beheren dan de instelling. Nelie leek in te stemmen. Aldus geschiedde.

Tien jaar later bleek bijna het hele spaargeld van Nelie verdampt te zijn. Er was geen bewindvoerder aangesteld en daardoor was er ook geen toezicht geweest. We wilden voor Nelie wat extra zorg inkopen voor individuele uitjes, maar ze had geen reserve meer…

Joyce moet betalen

Een andere situatie betrof Joyce. Ze wist wat haar inkomsten waren, maar de begeleiding had daar geen zicht op. Alleen haar ouders hadden een beeld bij de inkomsten en uitgaven van Joyce.

Joyce werd steeds meer gespannen en leek ook depressief. In een multidisciplinair overleg werd afgesproken dat Joyce antidepressiva zou krijgen. Haar ouders stemden in.

Door een toevallige samenloop van omstandigheden hoorde een begeleidster dat Joyce geld aan haar vader betaalde. Dat was voor de weekends dat ze thuis was en voor de ritten naar en van huis. Het bedrag dat Joyce moest betalen voor de weekends thuis en voor de autoritten stond in geen verhouding tot de werkelijk gemaakte kosten. In feite berekenden de ouders de kosten van een hotelovernachting en van een taxirit.

Joyce bleek hier erg mee te zitten, maar ze durfde het niet tegen iemand te zeggen. Ze sloot zich steeds meer in zichzelf op. En omdat er verder niemand was die zicht had op de uitgaven kon deze situatie zich jaren voortslepen.

Toen de situatie eenmaal helder was geworden werd er een goede juridisch onderbouwde afspraak gemaakt. Joyce beheerde een deel van haar eigen geld en al haar uitgaven konden voortaan verantwoord worden. De familie was eerst boos. Ze zagen deze keuze als een motie van wantrouwen. Maar Joyce was opgelucht en klaarde qua stemming zienderogen op. Maar het voelt wel erg ongemakkelijk als je achteraf constateert dat je aan symptoombestrijding hebt gedaan (medicatie voor een loyaliteitsconflict).

Externe controle

Tegenwoordig zijn deze zaken over het algemeen beter geregeld. Maar er komt een nieuwe golf aan. Ouderen bij wie nog niet is vastgesteld in hoeverre ze wilsbekwaam en handelingsbekwaam zijn. Door de toegenomen digitalisering raken ze de weg kwijt in hun boekhouding. En dan is er een altijd behulpzame zoon die het wel even voor zijn vader regelt. Zonder enig toezicht. Er zijn tienduizenden euro’s zoek…

Het lijkt op wantrouwen, maar ik dit soort zaken inmiddels te vaak gezien, gehoord of er over gelezen. Dat is ook om de vele ‘goeden’ te beschermen tegen mogelijke verdachtmakingen. Ook al heb ik het volste vertrouwen in een persoon, ik vind toch dat er altijd extern controle moet zijn op het beheer van het geld van kwetsbare mensen.

Kerk mist vijf ton

Maar het kan ook fout gaan in een groter geheel. Zo mist een kleine kerkelijke gemeente 500.000 euro omdat de penningmeester 13 jaar lang kans heeft gezien om de boeken te vervalsen. Geen interne kascontrolecommissie die er achter kwam. Waarschijnlijk werkt een goed vertrouwen belemmerend op de alertheid. Dus toch iemand van buitenaf inhuren, ook in de kerk!

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

2 gedachten over “Geldbeheer”

  1. Even opgezocht, omdat ik het (subtiele?) verschil even kwijt was.

    Van belang is de relatie tussen het begrip handelingsbekwaamheid en het begrip wilsbekwaamheid of feitelijke bekwaamheid. Wilsbekwaam duidt het vermogen aan om ten aanzien van een bepaalde beslissing zelf deze beslissing verantwoord te nemen. Wilsbekwaamheid is geen juridische term, handelingsbekwaamheid is dat wel. Wilsbekwaamheid is een praktische term die met name wordt gebruikt in relatie tot medische beslissingen. Een arts dient de wilsbekwaamheid van de patiënt te toetsen alvorens deze de patiënt vraagt een beslissing te nemen aangaande een behandeling.

    1. @ Dank Jan, en het wordt nog wat ingewikkelder. Ik heb hier de termen wat ‘slordig’ door elkaar gebruikt. In februari heb ik hier weer een cursus over gevolgd. Wilsonbekwaamheid moet nog gespecificeerd worden: ter zake. Je kunt dus soms wilsbekwaam geacht worden en soms weer niet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s