Zenuwarts (slot)

Uiteindelijk wist ik het pand van dokter Jansma mét fiets te verlaten. In de weken na het bezoek heb ik niet veel gefietst. Dat lag niet aan dokter Jansma, maar aan een periode van felle kou, een weekje Wenen en een toestand van enige griepachtige verschijnselen.

Toch bleef mijn verbondenheid met de fiets dokter Jansma bezig houden. Hoe zou het komen dat iemand meer heeft met een fiets dan met Ajax of met een auto? Is hier sprake van een afwijking?

Wat waren mijn eerste herinneringen aan de fiets? Waren dat de ‘Opwaaiende zomerjurken’ van Oek de Jong? Was dat bij vader achterop de fiets?

Van bij mijn moeder achterop de fiets kan ik me niets herinneren. En van bij mijn vader op de fiets maar één keer. We reden over een grindpad en ik was bang dat we een lekke band kregen. Volgens dokter Jansma was dat dus een ambivalente herinnering. Het was leuk, maar er loerden ook potentiële gevaren. Dat was opmerkelijk: dat wat leuk is kan je zomaar worden afgepakt. Net zoals een verjaardag ambivalent kan zijn voor een kind. Als je vandaag jarig bent ben je dat morgen niet meer. Echt genieten is er dan niet meer bij.

Pas toen ik 9 jaar was kreeg ik een eigen fiets. Hoewel: het was een deelfiets, bedoeld voor de oudste drie kinderen. Volgens mij fietste ik er wel veruit het meeste op. “Waren de andere kinderen in het gezin dan niet jaloers op u?” wilde dokter Jansma weten. Daar heb ik geen beeld bij. Als ze het al waren is het mij niet opgevallen.

Dokter Jansma constateerde dat de fiets symbool stond voor vrijheid. Toen ik tien jaar oud was fietste ik op vrije woensdagmiddagen met een vriendje of in mijn eentje al zo’n 5o tot 60 kilometer. Zonder geld, eten, drinken of telefoon… Achteraf dacht ik wel eens: ‘Dat mijn moeder dat goed vond’.  Ze wilde graag alles in de gaten houden, maar op dit punt heb ik geen controle gevoeld. Maar volgens mij wist ze niets van mijn actieradius. “Precies” zei dokter Jansma, “in mijn optiek een vorm van legaal ontsnappen aan de ouderlijke controle. Dat heeft uw persoon in aanzienlijke mate gekleurd.”

“Maar waarom bent u in het bezit van een damesfiets?” wil dokter Jansma weten. Ik leg uit dat ik als gevolg van een ongeluk mij niet meer wilde laten stangen. Een damesfiets was veiliger. Ik zie hem nadenken over een Freudiaanse verklaring, maar hij blijkt het onderwerp toch maar te willen parkeren.

“Dat gevoel van vrijheid zal ik u toch maar niet afnemen” zegt dokter Jansma. En ik denk erbij  (maar zeg het niet): “Dat zou u bij zichzelf ook niet doen, u rijdt immers ook regelmatig lange afstanden.” Dat had ik van de assistente gehoord. Maar ik zeg het maar niet. De rollen moeten immers duidelijk blijven…

“Tsja” zegt dokter Jansma, “Ondertussen heb ik door de manier waarop u antwoord geeft toch een bepaald beeld van u gekregen. We kunnen allerlei vragenlijsten in gaan vullen, maar dat is meer de hobby van GZ-psychologen. Ik stel voor dat we het op een andere manier aan gaan pakken. U bent ook een veelschrijver, heb ik begrepen.” 

De vorige keer had dokter Jansma mij al gevraagd om wat tekst mee te nemen, een briefwisseling of wat verhalen. Ik dacht: hij gaat dat vast lezen. Maar nee hoor, ik moest er uit voor gaan lezen. Aha, had ik toen gedacht, het boek ‘Ik hoor het aan je stem’. Tijdens het voorlezen kun je vaak horen aan de verteller wat hem hoog zit.

Ik heb een hele verzameling aan papierwerk bij me, maar liefst twee mappen vol. Dokter Jansma zegt: “Leest u eens willekeurig iets voor.” Na een paar minuten onderbreekt hij mij.

“Meneer Henk 50, dit is toch prachtig materiaal om mee verder te gaan? Alles zit er in! Wat zou vader Freud hier van smullen! Ik hoef eigenlijk niks meer te doen. U krijgt van mij wat pillen mee. En u gaat aan de slag. En slaat u ondertussen eens wat vaker met de vuist op tafel. Dat geeft energie. Misschien rolt er zelfs een boek uit. Of we het uitgeven, dat is van later zorg”. (hoezo, of we het uitgeven, vraag ik me af). “Dan komt u er zelf wel achter wat de disfunctionele patronen zijn in uw leven en in uw omgeving. Zo hoog schat ik u wel in. Ik zie u graag over drie maanden terug. Met – laat ik zeggen – vijftig bladzijden aan verwerkt materiaal.”

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

One thought on “Zenuwarts (slot)”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.