Iedereen liegt (wel eens)

Psycholoog Job Boersma en organisatiedeskundige Guus Essers schreven het boek "Ik weet dat u liegt" (Haystack, 2016, 4e druk). Ze gaan er vanuit dat ieder mens regelmatig 'bezijden de waarheid' spreekt.

Eén van de factoren die een rol speelt bij het de realiteit anders voorstellen dan het is is het gegeven dat mensen zich graag ‘gezien’ voelen. Wat heb je nodig om in de groep mee te tellen?

Wonen

Ze noemen als voorbeeld dat iemand die in Aerdenhout of Wassenaar woont andere verleidingen zal hebben dan iemand in een achterstandswijk van een grote stad. Wat heb je nodig om je in je leefomgeving of werkomgeving geaccepteerd te voelen?

Werken

Dit zou ook het extreme voorbeeld kunnen verklaren waarom er enkele excessen zijn geweest waarbij mensen in de terminale zorg er toe over zijn gegaan om patiënten een fatale dosering medicijnen te geven. Het is heftig om als nachtdienst een aantal keer achter elkaar een sterfgeval mee te moeten maken. Maar je krijgt er ook aandacht door.

Mensen die met heftige agressie te maken hebben en/of bijvoorbeeld bij een ambulancedienst werken zullen misschien hun verhalen aandikken om daarmee extra waardering te krijgen. “Je hebt toch wel een erg heftig beroep.”

Hetzelfde geldt voor het Syndroom van Munchhausen by Proxy: de zorg voor een ziek kind en vooral de opoffering die je je getroost vergroten de waardering die je krijgt.

Mensen met een lage eigenwaarde zijn meer gevoelig voor dit soort processen. Ze hebben anderen nodig om er zelf te mogen zijn.

Hoe zit het met de werkgerelateerde leugens? 

Mannen vertellen vaker onjuistheden over hun werk of hun functie, ongeveer 20% van de mannen liegt over hun baan of hun inkomen.

Vrouwen zijn daarentegen meer geneigd om onwaarheden over hun opleiding te vertellen. Dat camoufleer je bijvoorbeeld door te beweren dat je een HBO-opleiding hebt gevolgd, terwijl je die opleiding niet af hebt gemaakt. Ook deelcertificaten vormen een geliefd thema.

Sollicitatiebrieven en beschrijvingen op Linked-in laten tal van voorbeelden zien van mensen die zichzelf wat mooier voorstellen dan de werkelijkheid is.

Hoe zit het met de privé-situatie? (v/m)

Vrouwen (20%) zijn meer dan mannen geneigd om onwaarheden te vertellen over hun gezondheid. Lichamelijke klachten leveren (vaak) zorg en aandacht op. Je kunt er ook verplichtingen mee vermijden.

Opmerkelijk is ook dat vrouwen vaker dan mannen onjuistheden over hun sportprestaties vertellen. Dat vind ik opmerkelijk. Ik ken veel verhalen van mannen die enorme vissen hebben gevangen en veel ontberingen hebben geleden tijdens ontzettend lange fietstochten, maar volgens Boersma en Essers komt het liegen over sportprestaties drie keer zoveel bij vrouwen voor als bij mannen. Maar ja, het boek is ook door twee mannen geschreven (…).

Vrouwen hebben ook meer dan mannen de neiging om onwaarheden over hun huiselijke situatie te vertellen (‘keeping up appearances’). 

Persoonlijkheid en liegen

Organisatiepsycholoog Wim Meekel meent dat combinaties van persoonlijkheidsfacetten zoals betrokkenheid en de neiging tot competitie veel gedrag kunnen voorspellen. Iemand met een hoge mate van rivaliteit zal graag willen winnen en is daardoor vaak om minder terughoudend in het manipuleren.

Meekel meent dat een persoonlijkheidsassessment veel kan zeggen over iemands geschiktheid voor een bepaalde baan. Hij voegt daar aan toe dat je soms ook iemand nodig hebt die de waarheid net iets anders voorstel dan hij is. Een diplomaat moet af en toe het verhaal wat anders inkleuren. En een vertegenwoordiger die zegt dat hij dit werk alleen maar doet om in korte tijd zoveel mogelijk te verdienen is weliswaar heel eerlijk, maar niet goed voor het bedrijf…

Job Boersma en Guus Essers: Ik weet dat u liegt. Haystack, Zaltbommel, vierde druk, 2016, 240 bladzijden. En denk eerst maar eens na over de ondertitel van dit boek:  Echt alles over leugens en bedrog voor professionals.
Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

2 gedachten over “Iedereen liegt (wel eens)”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.