Complexe zorg

Volgens Sigmund Freud zijn er twee onmogelijke beroepen: regeerder en  opvoeder. Hij voegt er voor de zekerheid nog een derde aan toe: psychotherapeut. Bij alle 3 geldt dat je het effect moeilijk kunt meten. Waar ben je nu eigenlijk de hele dag mee bezig?

Een aantal jaren geleden heb ik samen met een collega drie maanden onderzoek kunnen doen op woningen op een grote instelling voor mensen met een verstandelijke beperking.

Geen perspectief

Kenmerkend op deze woningen vond ik o.a. het gevoel dat er geen perspectief was. Het probleemgedrag was zó structureel dat de begeleiders dachten dat het nooit over zou gaan.

Een voorbeeld was Piet. Ik kende hem uit verhalen van zo'n dertig jaar eerder. Piet was inmiddels een 60-plusser. Nog steeds was bijna iedereen bang voor Piet. Op één uur per dag na zat hij de hele dag op zijn kamer. De situatie was in al die jaren niet verbeterd.

En toch….

Het tweede kenmerk op de woningen was de ‘vasthoudendheid’ van de begeleiders. Ondanks alles bleven ze toch doorgaan met hun werk. En ze bleven ook steeds zoeken naar kleine lichtpuntjes. Het werk met Piet was wel zwaar, maar desondanks vertelden ze ook over ‘genietingen’ die ze met hem hadden ervaren.

Er is eigenlijk geen meetbaar perspectief, maar daarmee doe ik de begeleiders geen recht. Ze bleven op zoek naar kleine lichtpuntjes.

Soms (toch) verbetering

Zware groepen, veel begeleiding, maar ook regelmatig ziekte. De vraag was of dat niet anders kon. Uiteindelijk zou het toch wel een beetje minder moeten kunnen? Er hoefde toch niet steeds personeel bij? Wat was het effect van alle plannen die ontwikkeld werden? Ja, soms zag je verbetering. Zoals bij Bastiaan.

Na twee jaar intensieve inzet van personeel was het gelukt om Bastiaan een aantal uren per dag van zijn kamer te krijgen. Hij ging zelfs twee uur per dag naar de dagbesteding. En toen opeens ging het weer slechter. Niemand wist waarom. Er werden allerlei hypothesen bedacht, er werd een psychiater ingevlogen, er werd nieuwe medicatie voorgeschreven, maar Bastiaan was terug bij af. Had Freud toch gelijk: een hopeloos beroep, dat van begeleider (opvoeder) in de zorg...

De clustermanager van de woning van Bastiaan was er moedeloos onder. Denk je de boel op de rails te hebben, stort alles weer in. En dan heb je net je team op orde, vertrekken er weer twee teamleden en worden er twee ziek. Ze vroeg zich af wat de zin van de extra investeringen was. Was dit werk geen dweilen met de kraan open?

In tegenstelling tot wat ik bij de begeleiding zag en hoorde leek de manager een volgeling van Sigmund Freud. Managers zijn een soort van regeerder. Volgens Freud is dat een onmogelijk beroep...

Cure

In een ziekenhuis heb je het over de cure. Iemand breekt een been, de chirurg repareert dat been, na een dag staat de patiënt weer buiten en na twee maanden loopt de patiënt weer op eigen benen.

Care

In de langdurige zorg heb je het over de care. Filosoof Jan Hoogland noemt de gehandicaptenzorg een voorbeeld van ‘langzame zorg’. Daar moet je doel niet zijn dat je snelle verbeteringen ziet. Dat is wat je wel steeds vaker hoort vanuit de zorgverzekeraars. We geven jullie wat extra geld, maar dan moet het probleem ook over een jaar zijn opgelost.

De cure vraagt om een andere benadering. Dat kwam ik tegen bij die begeleiders. “We maken er een mooie dag van” zei begeleider Vincent toen ik ’s morgens een stukje dienst meemaakte. Zonder meetbaar resultaat, maar zo’n begeleider zorgt wel voor een stukje kwaliteit van bestaan voor kwetsbare mensen.

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.