Zorgen voor als compensatie

"Ik ben gaan werken, werken, werken. Alles om maar niet te hoeven voelen. Ik voelde me beter als ik kon zorgen. Voor mijn moeder, voor mijn zusjes." Aldus de 24-jarige Yassin in 'Met mijn ziel onder de arm' (door Riet Fiddelaer-Jaspers, 3e druk, 2015)

Yassin werd zeer gewaardeerd om zijn inzet: hij stond altijd klaar voor zijn moeder en zijn zusjes. Maar achteraf concludeert hij dat het roofbouw was: zorgen voor een ander om zelf maar niet teveel te hoeven voelen.

Een bekende TV-ster vertelde in iedere glossy wat voor perfecte man en kinderen ze had: een model-gezinnetje. Maar voor haar volkomen onverwachts wordt ze door haar man verlaten. Het beeld van het perfecte gezin viel voor even aan diggelen. Maar al snel verschenen er nieuwe berichten in de glossy's: een overgelukkige oma die voor haar kleinkinderen mag zorgen.

Uitgebreid wordt het beeld geëtaleerd hoe geweldig ze als zorgende oma is. Ook hier is zorgen voor een compensatie. Het beeld van de TV-ster die het thuis allemaal perfect op orde heeft moet in stand blijven.  Riet Fiddelaer: deze behoefte aan compensatie heeft alles te maken met het masker waarmee iemand de pijn van binnen probeert te verbloemen. Het is schone schijn, die de pijnlijke binnenkant moet maskeren.

Het zorgen voor een ander kan dus een vorm zijn om dieperliggende pijn maar niet te hoeven voelen. Fiddelaer-Jaspers schrijft over het volgende mechanisme: a) het vermijden van de pijn b) door het zoeken van voortdurende afleiding met als streven en c) het gevoel te creëren dat je daarmee voor jezelf en voor de ander van betekenis bent.

Sandra: “Wat jullie van me zien is de buitenkant. Van binnen is er prikkeldraad. Dat is pijnlijk, maar het uit de war halen doet nóg meer pijn. “

Zorgen voor anderen is een groot goed. Naastenliefde maakt een samenleving menswaardig. Maar zorg kan ontsporen als het dwangmatig wordt (‘compulsive helping’: Paula Lampe). Dat gebeurt als de zorg moet dienen om een eigen emotioneel tekort op te vullen.

Zoals bij Femke. Ze was lang betrokken geweest bij de zorg voor haar moeder. Op die manier hoopte ze erkenning te krijgen. Die kreeg ze niet. Met het overlijden van haar moeder viel ze in emotioneel diep gat. Achteraf zegt ze erover: "De zorg voor mijn moeder was eigenlijk een project met als doel om alsnog de erkenning te krijgen die ik miste." 

 

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

Eén gedachte over “Zorgen voor als compensatie”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: