Relationele gebondenheid

Jaren geleden schreef ik een recensie over het boek ‘Van moeten naar mogen’ door Nancy Groom. Het boek is meegekomen met de verhuizing (40% van mijn boeken heb ik weg gedaan) en ik zat er weer eens wat in de bladeren.

Gebondenheid versus verbondenheid

Nancy Groom beschrijft het verschijnsel van de relationele gebondenheid. Dat betekent in feite dat je voor je eigenwaarde ‘afhankelijk bent van de relaties die je hebt’. Eén van de bekendste patronen is de dochter die op haar 40e jaar nog steeds wacht op de goedkeuring door haar moeder. Bij mannen is dat nogal eens het wachten op de waardering door de vader.

Nancy Groom plaatst deze gebondenheid tegenover verbondenheid. Dat betekent dat je vrij bent in je relaties. Je bent niet afhankelijk van de goedkeuring door de ander.

Kenmerken van gebondenheid

Nancy Groom noemt als kenmerken van deze gebondenheid o.a.:

  1. Je bent een ‘adoratie-junk’: je bent een gijzelaar van de meningen en oordelen van anderen. Je kunt dus niet jezelf zijn, maar je laat je leiden door de (al dan niet ingebeelde) waardering door de ander.

2. Mensen die relationeel gebonden zijn leven in voortdurende angst dat ze afgewezen zullen worden. “Ik kan pas een goed beeld over mezelf hebben als de ander mij nadrukkelijk waardeert. Als ik niet word gewaardeerd betekent het dat ik afgewezen word.”

3. Je bent buitengewoon sensitief voor hoe de ander naar jou kijkt. “Slechts een enkel woord, een blik, een stilte, het even niet bevestigd worden, het feit dat je niet begroet wordt kan je emotioneel uit het veld slaan en zelfs verminken.”

4. Je hebt de neiging om patronen uit het verleden te herhalen. Je voelt je bijvoorbeeld afgewezen door je vader die nooit iets positiefs over jou zei, maar je hebt een relatie met een man die ook niet in staat is om iets positiefs over jou te zeggen.

5. Je hebt de neiging om anderen voortdurend te controleren. Ondanks je negatieve zelfbeeld heb je de neiging om de ander geen ruimte te geven. De ander mag beslist geen fouten maken. Je wilt daarom voorschrijven hoe de ander moet handelen. Als die persoon in jouw ogen wél een fout maakt vergroot je dat uit: het is verschrikkelijk!

6. Daaruit vloeit voort dat je perfectionistisch bent ingesteld. Je hebt het dwangmatige verlangen om in iedere situatie zélf de touwtjes in handen te houden. Degene die jou daarbij in de weg loopt (‘niet doet wat jij als de perfecte manier van handelen ziet’) loopt daarbij de klappen op.

7. Je wilt onafhankelijk zijn. Het idee dat je iets nodig hebt van de ander ervaar je als iets heel ergs. Afhankelijk zijn is iets waarvoor je je schaamt. “Zelluf doen!” is je lijfspreuk.

Dwangmatig helpen

Nancy Groom vertaalt deze patronen o.a. naar de wijze waarop mensen zorgen voor anderen.

Ze heeft het over ‘compulsive helpers’: mensen die op basis van hun eigen gebondenheid de zorg voor anderen naar hun eigen hand willen zetten.

Zie daarvoor ook het boekje van Paula Lampe: Het Moeder Theresasyndroom’.  Of ook de recente serie blogs over het Syndroom van Munchhausen bij Proxy.

Nancy Groom: Van moeten naar mogen (Navigator Boeken, 2000).  

 

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s