Munchhausen by Proxy (slot)

Toen ik zo'n 15 jaar geleden op TV een documentaire zag over het Syndroom van Munchhausen by Proxy kon ik mijn ogen en oren niet geloven. Hoe is een moeder in staat om haar kind zó te laten lijden? Deze documentaire kan via internet bekeken worden.

Inmiddels is er meer bekend over de achtergronden van de moeders. Wat zijn redenen om het kind ziek te maken?

‘Ziektewinst’

  • Het is een manier van aandacht om genegenheid, erkenning en zorg te krijgen. Munchhausen by proxy heeft dan een functie in het bestrijden van gevoelens van bijvoorbeeld eenzaamheid of minderwaardigheid.
  • De zelf veroorzaakte klachten dienen om spanning in het gezin te reduceren. In vele gevallen blijkt er sprake te zijn van huwelijks- en relatieproblematiek. De moeder heeft het gevoel miskend te worden en probeert op deze manier via ‘toewijding’ en ‘opoffering’ alsnog aandacht te verwerven.
  • Het gezin waar de moeder is opgegroeid laat ook veel spanning zien. Sommige moeders hopen door hun zorg voor een ernstig ziek kind alsnog erkenning te krijgen van de eigen ouders. Ook kan er sprake zijn van rivaliteit om de aandacht van de ouders binnen het gezin. Een ziek kind leidt dan soms tot ziektewinst. De aandacht gaat naar jou als verzorger van een ziek kind toe en niet naar je zus.
  • Het gedrag fungeert als middel om andere verantwoordelijkheden te ontlopen, zoals werk, de zorg voor een lastige puber in het gezin of de aandacht die ouders vragen.

Persoonlijkheidsproblematiek

  • Voor zover we nu weten blijkt bij nader onderzoek dat er bij de daders eigenlijk altijd sprake is van ernstige persoonlijkheidsproblematiek, waarbij vooral de borderline persoonlijkheidsstoornis wordt genoemd.
  • Soms lijden ze aan somatisatiestoornis (de psychische problemen worden opgezet naar lichamelijke verschijnselen.
  • Het gedrag van de dader kan soms ook gezien worden als een uiting van min of meer onbewuste gevoelens van agressiviteit. Deze kunnen voortkomen uit de jeugd, maar ook naar de partner (het kind heeft een goede band met de vader en wordt door de moeder op deze manier onttrokken aan de zorg door de vader; de moeder bindt het kind aan zich).
  • In situaties van een vechtscheiding kan de moeder de ziekte van het kind aanwenden om de bezoekregeling naar eigen inzicht bij te sturen. Een moeder kan haar kind zo bij de biologische vader ‘weg houden’.
  • Soms is er ook sprake van rivaliteit jegens artsen en verpleegkundigen. De moeder geeft aan beter te weten wat het kind mankeert en wat het aan behandeling nodig heeft en zet daar haar medische kennis bij in.

Behandeling

Behandeling van het Syndroom van Munchhausen by proxy is ingewikkeld.

  1. In de eerste plaats is het lastig om de diagnose goed boven water te krijgen.

2. In de tweede plaats moet de dader geconfronteerd worden met de schade die bij het kind is aangericht, terwijl die dader er vaak helemaal van overtuigd is geraakt goede zorg te bieden. Met de erkenning dat het toch niet goed ging valt ook de facade weg die zorgvuldig was opgebouwd richting andere familieleden.

3. Omdat het om diepgewortelde problematiek gaat vraagt dit syndroom, meestal in combinatie met een ernstige persoonlijkheidsstoornis, ook om langdurige behandeling. Daarbij moet voorkomen worden dat het kind opnieuw slachtoffer wordt.

4. In de vierde plaats heeft het hele systeem rond moeder en kind behandeling nodig. En met name het kind dat slachtoffer was zal opnieuw moeten leren de eigen geschiedenis te herschrijven (een vrouw die zelf slachtoffer was heeft hier een boek over geschreven).

Ik kom later mogelijk nog een keer op het onderwerp terug, maar dan in een wat andere vorm, waarbij een diagnose een eigen leven gaat leiden bij de familie.

Mocht je twijfelen/ vragen hebben, dan geef ik je in dringende overweging om vrijblijvend advies te vragen bij de regionale afdeling van 'Veilig Thuis'.
Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

1 thought on “Munchhausen by Proxy (slot)”

  1. Zonder daar nu meteen problematisch over te willen doen, moeders blijven vreemde factoren bij zieke kinderen. Uiteindelijk zal het zieke kind volwassen moeten worden en zelf leren omgaan met de beperkingen van zijn ziekte.

    Bij pubers geeft dat soms rare situaties …

    Vriendelijke groet,

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s