Wie is Sebastiaan? (3)

"De moeilijkste emotionele opdracht in een mensenleven is niet het opbouwen van menselijk contact. De moeilijkste emotionele opdracht is het leren loslaten van datzelfde contact." Dat zei ik vorige week in een cursusgroep.

De eerste acht maanden van zijn leven zijn (vooral de) moeder en de baby bezig met elkaar te leren kennen. Dat noemen we hechting. Hechting is een wederzijds proces (het begint al vóór de geboorte). Moeder en kind én kind en moeder leren zich aan elkaar te hechten.

Van ongeveer acht maanden tot ongeveer achttien maanden is de wederzijdse band het meest sterk. Er wordt wel gesproken over de symbiotische fase in de ontwikkeling.

Daarna komt dus die meest ingewikkelde klus. Hoe geven we elkaar de ruimte? De meeste moeders voelen dat van nature aan. Maar voor het kind gaat het hier om een heftige emotionele opdracht. Die moeder die zo dichtbij was neemt weer meer afstand. En de peuter moet leren om die grotere afstand aan te kunnen.

Ontwikkelingsdepressie?

Bij een aantal kinderen heb ik gezien dat die grotere afstand emotioneel veel energie kosten. Opeens leken ze minder spontaan, wat meer in zichzelf gekeerd, ook wat somberder. Je kon zien dat er naast alle vrolijkheid een nieuwe dimensie in de emoties kwam. Een oudere term uit de kinderpsychiatrie is een dysthyme stoornis. Ik noem dit kenmerken van een ontwikkelingsdepressie. Je zou kunnen denken aan het terugverlangen naar de periode toen het gras groener was. Je somber voelen omdat de wereld te groot wordt.

Als je emotioneel dichtbij iemand bent ontdek je namelijk ook dat je verlaten kunt worden. De baby kent dat gevoel nog niet. Hij is er emotioneel en cognitief niet aan toe. Maar de peuter kan al wel ervaren (natuurlijk nog niet verwoorden) dat de afstand groter wordt.

Zou dat verhaal ook bij Sebastiaan kunnen passen?

Persoonlijkheidsonderzoek

Er bestaan allerlei vormen van persoonlijheidsonderzoek.

Ze zijn in meerdere of mindere mate betrouwbaar. Wie enige ervaring heeft met die onderzoeken kan er ook wel mee manipuleren….

Maar als we nu eens een soort van persoonlijkheidsonderzoek op Sebastiaan los laten…. Wat zou hem dan bijvoorbeeld kunnen kenmerken?

Sebastiaan heeft de neiging om bij voorbaat zijn excuses aan te bieden. Hij dekt zichzelf in met een opmerking als: “Ik zal het wel mis hebben, maar…..” Nog liever stelt hij zich verdekt op. Als je niet gezien wordt kun je ook niets fout doen.

De ander heeft meer gelijk

Als Sebastiaan kritiek krijgt is zijn eerste reactie dat hij de ander gelijk geeft. Daarmee hoopt hij (onbewust) de ander de wind uit de zeilen te nemen.

Dat lijkt gemakkelijk. Sebastiaan geeft zijn fouten direct toe. Alleen: hij leert er niets van. De volgende keer maakt hij met hetzelfde gemak (liever: met dezelfde naïviteit) dezelfde fout.

De lichaamstaal van Sebastiaan verraadt onzekerheid. Hij wordt moe van contacten, want hij moet altijd op zijn hoede zijn. Hij heeft ook snel last van zijn stem. Zijn stem is de spiegel van zijn stemming.

Sebastiaan heeft de neiging om goed naar anderen te luisteren. Maar je krijgt niet gemakkelijk een idee wat hij zelf denkt. Zijn eigen mening houdt hij voor zich.

Vroeger hield Sebastiaan nog wel eens een lezing. Hij werd gewaardeerd vanwege zijn visie op muziek en zijn kennis van componisten. Dan was opvallend dat hij (met een spreekgestoelte voor zich) eigenlijk best wel uit zijn woorden kon komen. Maar die druk durft Sebastiaan niet meer aan.

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

1 thought on “Wie is Sebastiaan? (3)”

  1. Tijdens mijn opleiding kregen wij een module Ontwikkeling Psycholgie.
    De eerste huiswerk opdracht: graaf in je geheugen naar je eerste herinnering en neem daar een tastbaar bewijs van mee.
    De herinneringen van mijn klasgenoten gingen terug tot het vijfde of zesde levensjaar.
    De conclusie van onze docent: de eerste levensjaren hebben geen invloed op de rest van jouw leven.

    Je begrijpt dat ik niet zo’n hoge pet op heb van mijn opleiding.
    De docent was op dat moment directeur van het opleiding instituut.

    Vriendelijke groet,

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s