Levenscyclus en familieverhoudingen (7)

Moeder Boonstra is 89 jaar oud. Ze woont samen met haar jongste zoon (Bertje, 48 jaar) in een vrijstaand huis in een Fries dorp. Dochter Martine woont in hetzelfde dorp, dochter Merel woont in een ander dorp. De oudste zoon, Johan, heeft veel contact met zijn moeder, maar hij woont op aanzienlijke afstand van zijn geboortedorp.

Bij de familie Boonstra raakte het emotionele evenwicht verstoord. Dat was al twee keer eerder gebeurd. De eerste keer toen geleidelijk gebleken was dat zoon Bertje een beperking had. De tweede keer doordat vader Boonstra vrij plotseling overleed.

Maar het leek wel of er daarna toch een nieuw evenwicht was ontstaan. Moeder Boonstra zorgde goed voor zichzelf en voor haar zoon Bertje. Zoon Johan zagen ze weinig in het dorp. De dochters Martine en Merel bouwden aan hun eigen toekomst. Ze hadden het beiden druk met hun gezin en hun baan. En ze leefden nog lang en gelukkig…

Het verstoorde evenwicht

Niet dus. Want opnieuw wordt het evenwicht verstoord. Moeder Boonstra is niet meer de vrouw die alles regelt. Ze gaat in de toekomst meer zorg nodig hebben. Er zal een kanteling gaan ontstaan. In plaats van de zorgende moeder mogen we nu zorgende kinderen verwachten. Maar daarmee komt ook de vraag naar voren: ‘en Bertje dan?’

Moeder heeft samen met haar oudste zoon Johan gezocht naar een wat meer levensloopbestendige oplossing voor Bertje. Daar is dochter Merel het hélemaal niet mee eens. Ze voelt zich gepasseerd en buitengesloten.

Archief van gevoelens

Laten we Ds. Rein Hoekstra eens aan het woord. Hij is predikant (NGK Dordrecht) en vader van een meervoudig beperkte zoon. “Bij een verstoord evenwicht komen oude, al lang verdwenen gewaande, gevoelens opeens weer in beweging. Dat heeft allemaal te maken met onze eigen jeugd. Hoe heb je je eigen vader en moeder beleefd? Hoeveel pijn en verdriet heb je in die relatie opgelopen? Welke gevoelens mochten wél van je ouders en welke niet? Waar heb je jezelf in vastgebeten? Hoe heb je teleurstelling en boosheid leren verwerken?”

Hoekstra: “Er blijkt een archief van gevoelens te bestaan waaruit van alles weer kan tevoorschijn komen, in beweging worden gebracht, door een ingrijpende ervaring” (in: Oneindig loyaal, Meinema). 

Broers en zussen

Volgens Hoekstra doet zich deze dynamiek niet alleen voor in de relatie tussen kinderen en hun ouders, maar ook in de relatie tussen broers en zussen, de langsdurende relatie in een mensenleven.

Eén van de factoren die hij noemt is dat kinderen de neiging hebben om zichzelf maar weg te cijferen als er een grotere problematiek is in het gezin. De aanwezigheid van een gehandicapt kind kan zo’n als groter ervaren probleem zijn. Barbara Krashner schrijft dat het op deze manier jezelf onzichtbaar maken één van de meest destructieve menselijke neigingen is. Lief zijn om maar geen ellende te veroorzaken. Dat zet alle relaties binnen het gezin onder druk.

En Merel dan? 

Zou dat aan de hand hebben kunnen zijn in het levensverhaal van Merel? Welke gevolgen heeft het voor haar gehad toen haar jongere broertje een beperking bleek te hebben? Ze had als (voormalig) jongste al haar plek in moeten leveren, want er kwam een nieuwkomer. Maar nu bleek dat broertje ook extra zorg en aandacht nodig te hebben. Welke emotionele gevolgen had dat voor haar?

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

One thought on “Levenscyclus en familieverhoudingen (7)”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s