Controle over jezelf en over de ander (2)

G. Jansen en T. Batink (in: Time to Act, 2015) noemen controle de disfunctionele manier om met stress om te gaan. Bijvoorbeeld: omdat je je rot voelt ga je snoepen, drinken of anderen controleren.

Grip noemen ze een gezonde manier om met stress om te gaan. Zoals: accepteren dat je je af en toe erg rot voelt, de ander ruimte laten, en het vinden van eigen manieren om je spanning te hanteren, zoals bijvoorbeeld lichaamsbeweging of een hobby.

Vorige week had ik een teambijeenkomst waarbij de zogenaamde Flexibiliteits Index ter sprake kwam. Deze index brengt o.a. in kaart in hoeverre je in staat bent om tekortkomingen te accepteren, in welke mate je afstand van jezelf kunt houden (naar je eigen denken en handelen kunt kijken) en hoe gevoelig je bent voor het oordeel van anderen.

De medewerkers herkenden bij zichzelf dat een negatief beeld van zichzelf en druk van buiten leidden tot een grotere behoefte aan controle van de omgeving. “Dan raak ik mezelf en het contact met mijn cliënten kwijt” zei iemand. Ze vertelde dat ze meer gericht was op de details, kritischer werd naar collega’s toe en moe werd van zichzelf. Dat laatste vertaalde zich o.a. in slaapproblemen (wel inslapen, maar niet doorslapen).

Een controlebehoefte kan ook ontstaan als er teveel druk van buitenaf is. De ene controle roept de andere controle op. Zoals in het geval van Job, een man met een verstandelijke beperking en autisme.

De pillen van broer Job

Mevrouw Jongsma is mentor van haar broer Job. Op de woning staat mevrouw bekend als ‘kritisch’. Begeleiders hebben het gevoel dat ze het nooit goed kunnen doen.

Eén van de zaken die opvallen in het gedrag van mevrouw Jongsma is dat ze veel moeite heeft met ‘loslaten’. Ze wil voortdurend van alles op de hoogte zijn.

Onlangs is de medicatie van Job veranderd. Het lijkt wel of deze verandering voor mevrouw Jongsma een obsessie is geworden. Ze wil alles weten over bijwerkingen en effecten op de langere termijn. Ook eist ze van de begeleiding nauwgezette rapportage hoe haar broer reageert op zijn nieuwe medicijnen.

De medicatie is op dit moment allesbepalend geworden voor het contact met de woning. Eén van de begeleiders merkte op: ‘ze ziet niet meer of het goed gaat met haar broer, ze wil alleen maar weten wat voor pillen het zijn’.

Het effect van dit gedrag van mevrouw Jongsma was dat begeleiders meer krampachtig gaan werken als het om de zorg van Job gaat. Er zijn dus alleen maar verliezers.

De psychiater, die vanaf een afstand naar het geheel kan kijken, zei wat ontnuchterend: ‘ik denk dat mevrouw zélf een pilletje nodig heeft’. 

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

2 thoughts on “Controle over jezelf en over de ander (2)”

  1. Als ik aan controle denk doe ik dat in de volgende termen. Het gaat er om CAPABEL te zijn en te blijven. Een belangrijke voorwaarde daarbij is SOLVABILITEIT. Daar vloeit in hoge mate AUTONOMIE uit voort. Tenminste als je nog voldoende COMPETENT bent.

    De kunst is dat ook op latere leeftijd te blijven en niet in handen te vallen van goedbedoelende betweters. Dus ga ik toch maar eens een levenstestament opstellen. De grote vraag is wie ik voldoende vertrouw om ter zijner tijd een (beetje) te laten meesturen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s