Kinderangsten (11)

Angstgevoeligheid

Er bestaat een groot verschil in gevoeligheid voor angsten tussen mensen.

De angstgevoeligheid staat in nauw verband met de prikkelgevoeligheid. Mensen met een ‘gevoelig’ zenuwstelsel zijn eerder angstig. Er komen teveel prikkels op hen af, waardoor ze het gevoel hebben dat ze de controle verliezen. Kinderen die sneller angstig zijn zijn dus geen aanstellers. Vermoedelijk reageren ze sterker op wat er om hen heen gebeurt.

Voorbeelden van reacties bij volwassenen die verband houden met angstgevoeligheid:

  1. Als anderen iets op mij aan te merken hebben ben ik snel van slag
  2. Ik krijg gauw hartkloppingen of een versnelde hartslag
  3. Ik voel me vaak rusteloos en ik weet toch eigenlijk niet wat ik wil
  4. Ik maak me vaak zorgen over mijn gezondheid
  5. Ik heb vaak last van geluiden
  6. In gezelschap van anderen ben ik vaak teruggetrokken en stil
  7. Ik pieker vaak over dingen die ik verkeerd gezegd zou kunnen hebben
  8. Tegen onbekende situaties zie ik vreselijk op
  9. Ik heb vaak last van schuldgevoelens
  10. Beslissingen stel ik vaak uit

 Een deel van de bovengenoemde angsten houdt verband met sociale situaties. Veel mensen voelen zich ongemakkelijk in het sociale verkeer. Ze zijn liever in de buurt van enkele mensen die ze goed kennen.

Er bestaan tegenwoordig allerlei vaardigheidstrainingen om die angsten deels te overwinnen. Toch moet het effect van die trainingen niet overschat worden. Na zo’n training is iemand die altijd verlegen was heus geen ‘feestbeest’. Dat moet je ook niet willen.

Bovendien blijkt dat mensen in de oefensituatie uiteindelijk vaak goed presteren, maar dat ze in nieuwe situaties opnieuw onzeker kunnen zijn.

Het nadeel van het louter trainen is mijns inziens dat de vaardigheden wel geoefend worden, maar dat het zelfbeeld niet vanzelf positiever wordt. En dat zelfbeeld, het gevoel van eigenwaarde, is juist de accu die je nodig hebt om verder te kunnen.

Therapie voor Yoran

Yoran kan slecht tegen lawaai op de groep. Als er veel geluiden zijn raakt hij gespannen. Het gevolg is dat er regelmatig een tafel om gaat of dat er een stoel door de ruimte vliegt. In de training oefenen we wat je kunt doen als er veel lawaai op de woning is. Ik zet de radio hard aan en word daarna boos en gooi een kopje tegen de muur.

Een paar maanden later wordt de training afgesloten. Yoran heeft een aantal malen prima toegepast wat hij zou kunnen doen als er teveel geluid is. Het mooie is dat hij de oplossingen zelf bedacht heeft. Bij de afsluiting zegt hij tegen mij: “En je gooit ook niet meer met kopjes. Dat heb je van mij geleerd!” Yoran is niet alleen sterker geworden doordat hij nu zelf oplossingen kan verzinnen, zijn gevoel voor eigenwaarde is ook enorm gegroeid. Dat laatste aspect maakt dat de effecten van de training ook op langere termijn zichtbaar zijn gebleven.

Aanleren alternatief gedrag

Een belangrijk aspect van de behandeling van angsten is dat je leert wat je kunt doen in een bepaalde situatie. Zoals al elders gemeld: angstgevoelige mensen vullen een groter deel van hun hersencapaciteit met angsten, waardoor er minder ruimte over blijft om ander gedrag te laten zien. Door te oefenen wat je in een bepaalde situatie wél zou kunnen doen kun je beter je angsten hanteren.

Eigen invloed ervaren

Bij de angst voor de tandarts speelt het gevoel van controleverlies een belangrijke rol. Als de tandarts een mogelijkheid biedt om de behandeling even te stoppen (een noodrem aan de stoel) vermindert dat de angst. In de praktijk hoeft zo’n noodrem niet vaak gebruikt te worden, het idee dat je even kunt stoppen is al een richtinggevend alternatief.

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s