Levenscyclus en familieverhoudingen (5)

En toen leek het alsof de rust weer was ingetreden bij de familie Boonstra. Moeder was weinig ziek. De onderlinge rivaliteit van de tweede dochter Merel ten opzichte van de oudste dochter (Martine) leek te zijn verminderd. En moeder Boonstra vindt dat ze prima woont in haar huisje. Ze viert haar 89e verjaardag in haar eigen huis. De grote verandering die er aan staat te komen is dat zoon Bertje het huis zal gaan verlaten.

Aan de levenslange zorg die mevrouw Boonstra haar zoon heeft gegeven zal een einde gaan komen. Maar Bertje is in sociaal-emotioneel opzicht kwetsbaar. Aan zijn taalgebruik merk je dat niet en als je zijn vaardigheden ziet zou je nauwelijks denken aan iemand met een (lichte) verstandelijke beperking. Maar dat is nu net één van de grootste problemen bij mensen met een lichte verstandelijke beperking: het is een onzichtbare beperking. De kwetsbaarheid zit aan de binnenkant: het verschil tussen het kunnen en het aankunnen.

Er wordt woonruimte voor Bertje gezocht. Dat zal niet zonder begeleiding kunnen. Bertje wordt aangemeld bij een organisatie die het begeleid wonen in de regio ‘organiseert’. De psycholoog vindt dat Bertje zeker in aanmerking komt voor ambulante begeleiding. Hij baseert dat ook op zijn leeftijd: bij mensen zoals Bertje is 50 jaar nogal eens een kantelpunt. Maar de gemeente is het daar niet mee eens. Bertje kan bijna alles zelfstandig, waarom zou er dan hulp nodig zijn?

Op dat moment komt de oudste zoon (Johan) in beeld. Hij woont in de Randstad, maar heeft veel telefonisch contact met zijn moeder en zijn broer. Moeder vraagt aan Johan om de zaken rond Bertje verder te regelen. Bertje kan het allemaal niet volgen en moeder Boonstra vindt het allemaal te ingewikkeld geworden. Er valt een last van haar af als Johan ‘ja’ zegt op deze vraag.

Als Martine dit hoort blijkt dat de schijnbare rust een ondergrondse veenbrand is geweest. Ze ontploft van nijd. Waarom moet haar broer die contacten onderhouden en zij niet? De emotionele ontploffing gebeurt binnenshuis. Want tegen haar moeder durft ze niet in te gaan. Ze is 50-plus, maar nog steeds bang om de liefde van haar moeder te verliezen. De oude angst van de peuter zit diep in de vezels van haar emotionele bestaan ingebakken.

Dat er spanningen in het gezin zijn is duidelijk. Tot nu toe is alleen Merel duidelijk zichtbaar in haar gekrenkte bestaan. Maar het kan niet anders dan dat ook anderen deel uit zullen maken van een systeem van pathologische gezinsinteractiepatronen. 

Merel besluit met haar zus Martine in gesprek te gaan. Het liefste zou ze een coup plegen, maar hoe zou haar moeder dan reageren? In ieder geval is het onzin dat de oudste broer die je nooit ziet contactpersoon is voor de zorg voor Bertje. Daar moet een stokje voor gestoken worden.

Ondertussen weten de hoofdpersonen – Johan, moeder Boonstra en Bertje – niets van de plannen die Merel bedacht heeft. Het past in het beeld. Eén van de kenmerken van disfunctionele gezinnen is dat communicatie niet transparant is: er wordt onderling van alles besproken over anderen zonder die anderen.

Advertisements

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

1 thought on “Levenscyclus en familieverhoudingen (5)”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s