Kinderangsten (4)

 ANGSTEN BIJ DE KLEUTER

  1. Bang voor de eigen fantasie

Een kleuter ontwikkelt een eigen voorstellingsvermogen. Opvallend is in deze leeftijd dat kinderen bang worden voor hun eigen fantasieën. Ze kunnen nog maar moeilijk onderscheid maken tussen wat ze hebben bedácht en wat er werkelijk gebeurd is. Een spannend verhaal dat wordt voorgelezen voor het slapen gaan lokt ’s nachts gemakkelijk een nachtmerrie uit.

Dit gegeven is een dilemma in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Bij kleuters lopen fantasie en werkelijkheid gemakkelijk door elkaar. Maar hoe zit het dan bij volwassen mensen met een verstandelijke beperking die op de verstandelijke leeftijd van vier jaar functioneren. Het blijkt in de praktijk dat er dan vaak aan psychotische belevingen wordt gedacht terwijl het in werkelijkheid gaat om een angst die passend is bij de verstandelijke leeftijd. 

2.  Onverwachtse dingen

Ook worden kleuters bang voor onverwachtse dingen die kunnen gebeuren. Hun vraag is dan vooral: “wat kan er met mij gebeuren?”. Ze horen allerlei dingen, maar kunnen die gebeurtenissen geen concrete plaats geven. Vooral de angst voor beschadigingen aan het eigen lichaam kan in deze periode een grote rol spelen. Het is niet zozeer de pijn van een prik, maar de vraag wat er met je lichaam kan gebeuren dat angst oproept.

 3. En als…

Een kleuter kan zich ook al indenken dat hij opeens op school nodig naar de WC moet, maar dat de juf niet ziet dat hij zijn vinger op heeft gestoken. Hoe moet het dan? Dan kun je dus in je broek plassen, maar wat moet je doen als je in je broek hebt geplast?

4.  Ingewikkelde taal

De taal van volwassenen kan bij kleuters tot veel misverstanden leiden. Ze vangen gemakkelijk allerlei flarden van telefoongesprekken of van TV-program-ma’s op en geven daar een eigen betekenis aan.

5.  Angst voor verlies van liefde

Een bekende angst uit de psycho-analytische hoek is de angst voor liefdesverlies. De ouders zijn erg belangrijk voor de kleuter, maar hij is ook erg bang dat hij zich niet goed zal gedragen en dat ze hem daarom niet meer lief zullen vinden. Als er een jonger broertje of zusje is kun je zomaar ingewisseld worden… Daarom zijn kleuters vaak erg streng voor zichzelf.

Een kleuter van vier jaar was ziek en lustte zijn eten niet. Toch wilde hij zijn bord persé leeg eten, want anders zou zijn moeder boos op hem worden.

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.