Kinderangsten (1)

Deze keer haal ik maar weer eens een oude serie van stal. Ik werk (te) veel en heb daardoor (te) weinig studietijd. Daarom pak ik maar eens een oud verhaal van de stapel, waarvan ik weet dat het lezers interesseert. Vanwege voortschrijdend inzicht bewerk ik de serie wel een beetje. 

Waarom kinderangsten? Grote mensen zijn toch ook bang? En kinderen lezen dit blog niet. Grote mensen wél.

Angst bij volwassenen

Alle grote mensen zijn bang. Sommige grote mensen zijn zó bang dat ze voortdurend aan het piekeren zijn of het nog wel goed komt met hun leven. Dat uit zich vaak in druk en rusteloos gedrag en ook vaak in allerlei vormen van dwang. Dan spreken we van een gegeneraliseerde angststoornis. Zoals ik al eerder schreef: ik de USA is de angststoornis de meest gestelde diagnose, en in West-Europa de op één na meest gestelde diagnose. Westerlingen zijn kennelijk collectief bang.

Toch vind ik het thema kinderangsten wel zinvol voor volwassenen. Pas als we kinderangsten in kaart brengen begrijpen we ook meer van de angsten van volwassenen.

Angsten bij volwassenen borduren voort op de angsten die kinderen hebben. Als de stress toeneemt vallen volwassenen eerder terug op de angsten die ze al als kind hadden. Als mensen oud worden komt een deel van die kinderangsten ook weer nadrukkelijker terug. Het is in de ouderenzorg een voordeel als je iets weet van de specifieke angsten van kinderen.

 OMSCHRIJVING

Bang zijn is nuttig. Het beschermt mensen tegen grote gevaren. Door bang te zijn ben je alert en door alert te zijn voorkom je ongelukken. Kinderen die niet bang zijn vormen een gevaar voor zichzelf en voor hun omgeving. Leerlingen die niet een beetje bang zijn voor een toets zullen niet echt gaan leren.

Alle kinderen zijn bang, maar er bestaan wel grote verschillen tussen kinderen onderling in de manier waarop ze met hun angst omgaan. Niet de belangrijkste vraag is of kinderen bang zijn, maar hoe ze met hun angsten om gaan.

Angsten vormen een bijzonder primaire reactie bij de mens. Je hele lichaam doet mee. Het hart gaat sneller kloppen, de bloeddruk en het suikergehalte stijgen, de spijsvertering stopt. Je lichaam verkeert in een alarmfase: moet ik vechten of ga ik vluchten? (fight or flight). 

Er zijn echter ook mensen die blokkeren in hun angst: ze bevriezen en kunnen geen kant meer uit. “Ik was aan de grond genageld”.

Angst wordt gedefinieerd als (Verhulst, 1997): “Een onplezierig gevoel van beklemming of spanning dat zich duidelijk onderscheidt van andere onplezierige gevoelens zoals depressie, pijn en rouw.   Angst gaat gepaard met typische motorische en fysiologische verschijnselen”.

Je kunt die definitie natuurlijk uit je hoofd leren. Maar als je hem ‘ervaart’ onthoud je het allemaal beter. Loop maar eens door een straat en kijk wat er met je gebeurt als er een grote hond hijgend en blaffend op je af komt. Voor de meeste mensen is dat een onplezierig gevoel. Je wordt gespannen en onrustig, je hartslag gaat omhoog, je handen worden koud, je gaat zweten of trillen. En daarna merk je een groot oppervlak aan kippenvel op je armen en benen.

Waar was je als kind bang voor?

Bedenk eens waar je als kind bang voor was. Eerlijk gezegd moet ik daar moeite voor doen. Maar ik weet wel dat ik als ongeveer achtjarige ’s nachts erg bang kon zijn. Dan werd ik wakker uit een diepe droom waarbij ik achtervolgd werd. Maar als ik wakker was blééf die angst. De takken van de bomen voor ons huis zag ik als boze mannen die het op mij voorzien hadden. Ik hield de adem in en bleef strak onder de dekens liggen.

Het gekke is natuurlijk dat je ‘cognitief’ als achtjarige best kunt weten dat dat takken van bomen zijn. Toch was ik op zulke momenten écht bang. De emotie won het van het verstand. Dat is eigenlijk wat er gebeurt bij een angststoornis: je kunt niet meer helder nadenken over je angst: die angst wordt buitenproportioneel. 

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s