Eigen hechtingsstijl en zorg

Is het zo dat iedere medewerker in de zorg goed kunnen werken met iedere cliënt? Daarover ging gisteren de supervisie voor een team in Amsterdam.

Ik ben bij de beantwoording van die vraag wat meer tegendraads dan sommige organisaties. Mijn mening is dat je zowel medewerker als cliënt geen recht doet bij bepaalde ‘combinaties’.

Aan de andere kant is het óók zo dat een (te) eenzijdig samengesteld team de zorg geen recht doet. De kwaliteit vermindert als je maar één type medewerker ‘werft’. Juist door een combinatie van kwaliteiten binnen het team komt de onderlinge interactie goed tot zijn recht.

M/V

Een voorbeeld: ik heb langdurig te maken gehad met teams waar alleen mannen werkten. Een risico van die teams is een macho-cultuur. Het team dat verantwoordelijk was voor de selectie van medewerkers meende dat een lengte van twee meter en flink wat spierballen dé manier was om op deze woningen de agressie de baas te kunnen.

Ik hoef niet uit te leggen dat in zo’n eenzijdig klimaat de zorg dreigt te verschralen.

Teams met alleen vrouwelijke medewerkers zijn ook niet ideaal. Neem alleen maar mannelijke pubers die op deze woningen wonen: ze hebben ook (vaak) mannen nodig om zich mee te kunnen identificeren.

Mannen en vrouwen in de zorg (en het onderwijs): je hebt ze allebei nodig!

Eigen hechtingsstijl

Heeft je hechtingsstijl ook met de kwaliteit van zorg te maken? Jazeker! De manier waarop jij je verbonden voelt met mensen in de omgeving is van grote invloed op de manier waarop je zorg verleent.

“De wijze waarop we zelf gehecht zijn is van grote invloed op de manier waarop we als hulpverlener ondersteuningsrelaties aangaan.” (Erik de Belie).

Maar er is nog iets: “De wijze waarop we zelf gehecht zijn is van grote invloed op de manier waarop we met stress, emotionele verwarring en scheidingservaringen omgaan.” (Govaerts).

Wie ben ik als begeleider?

Het is dus belangrijk in de zorg (met name met complexe cliënten) dat je enig besef hebt hoe je zelf emotioneel in elkaar steekt.

Daar komt nog iets bij: de wijze waarop de cliënt op jou reageert heeft alles te maken met zijn eigen hechting en met de manier waarop jij op hem reageert.

Angstig-ambivalent

Een voorbeeld: een cliënt die angstig-ambivalent is gehecht (zie vroegere blogs, maar ik kom er wel weer een keer op terug) doet gemakkelijk een appél op de begeleider. Die persoon roept zorg op. Maar tegelijkertijd kan die zorg ook weer beklemmend werken. Op die manier wordt aandacht gezocht én aandacht afgewezen.

Een begeleider met een kleur van angstig-ambivalente gehechtheid zal intens reageren op het appél op zorg. Maar doordat de reactie intens is ervaart de cliënt de zorg eerder als beklemmend. Een gevolg is dat de goedbedoelde zorg wordt afgewezen. Maar daar heeft de begeleider het vervolgens weer moeilijk mee: nu doe ik zó mijn best en wordt mijn inzet toch afgewezen!

Elkaars gevangene

Er ontstaan twee mechanismen: óf die van meer controle óf die van meer afstand. Meer controle roept meer verzet op, meer afstand roept meer verlatingsangst op.

Het risico dat zo’n begeleider loopt is dat hij/zij zich ook als persoon voelt afgewezen. Een gevolg daarvan is dan weer dat de begeleider zich terugtrekt. Dat wordt door de cliënt weer als afwijzing ervaren.

Op die manier worden begeleider en cliënt, met beiden een vergelijkbare hechtingsstijl, in psychologisch opzicht elkaars gevangenen.

Over deze mechanismen ben ik van plan later nog meer te schrijven.

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

One thought on “Eigen hechtingsstijl en zorg”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s