Tien manieren om anderen onder controle te houden

Goed kunnen samenwerken is een complexe opgave. Veel mensen zitten liever in de bovenpositie (bepalend zijn voor de ander) of juist in de onderpositie (het wordt voor mij geregeld).

Niemand wil natuurlijk graag horen dat hij de baas wil spelen over anderen. Zoals Hyancinth in Keeping up appearences, dat zal ons niet overkomen (…). Maar het kan ook veel subtieler.

In een bijdrage in een Amerikaans tijschrift werden maar liefst 30 manieren beschreven. Ik licht de eerste tien er uit. Voorbeelden van deze subtiele controle zijn:

  1. Het zó overdreven aardig zijn dat de ander jou eigenlijk geen tegengas meer durft te geven.
  2. De ander voortdurend het gevoel geven dat hij jou niet begrijpt (de ander gaat dan steeds meer zijn best doen om te laten zien dat hij jou tóch wel begrijpt en dat het gevolg is dat hij steeds meer concessies gaat doen).
  3. Het contact verbreken. Dat kan doordat iemand die boodschap concreet meldt, maar subtieler is: niet meer reageren en in stilte vervallen (waardoor de ander afhankelijk wordt gemaakt: wanneer zou ze nu weer tegen me gaan praten?)
  4. Verwachten dat de ander jouw gedachten kan lezen. Niet concreet ergens om vragen, maar door je lichaamstaal laten zien of voelen dat je wél iets verwacht. Dit maakt de ander onzeker.
  5. Overal een probleem in zien en als dat probleem ‘getackeld’ is weer met een nieuw probleem komen. De ander gaat dan steeds meer zijn best doen om maar te voorkomen dat er problemen ontstaan.
  6. Zwart-wit denken (‘splitting’ en ‘ambitendentie’ bij borderline). De één ziet zichzelf alleen maar als slachtoffer, de ander zit helemaal fout. Ook bij deze gedragsstijl wordt de ander gedwongen om extra zijn best te doen en/of bakzeil te halen.
  7. Algemeen aanvaarde opvattingen in stelling brengen: “iedereen maakt wel eens fouten” , “we hebben allemaal recht op een tweede kans”. Als je daar bezwaar tegen maakt wek je de indruk dat je geen vertrouwen in anderen hebt. Die indruk wil je niet wekken, dus ga je toch maar mee in het standpunt, waardoor de ander alsnog de controle over jou heeft.
  8. Eindeloos doorgaan met praten. Dat is de manier waarop de peuter het lijntje houdt met de opvoeder. Maar ook volwassenen kunnen er wat van. Door te blijven praten stel je jezelf centraal. En de ander weet dat het onbeleefd is om niet te luisteren als er iemand praat. Zo lang de één blijft praten komt de ander onvoldoende aan zijn eigen wensen en behoeften toe.
  9. De dekmantel van anderen gebruiken. “Iedereen vindt dat…” “Alle mensen zijn het er over eens dat…” “Wetenschappelijk is bewezen dat…” Een variant is dat je zegt dat (bijvoorbeeld) een andere partner veel vaker klaar staat om te helpen, meer in het huishouden doet, de spullen veel beter op orde heeft. Zie ook punt 6: ‘splitting’.
  10.  De eisen steeds verhogen. Op die manier hielden destijds de leidinggevenden bij de Nederlandse Zorg Autoriteit Arthur Gotlieb een tijd onder controle (hij hield een dagboek bij over hoe subtiel de processen bij deze organisatie verliepen.  Belangrijk daarbij is dat er geen waardering wordt uitgesproken over wat er goed gegaan is, maar meteen met een nieuwe opdracht komen als de vorige opdracht is uitgevoerd. “Dat hoort nu eenmaal bij het werk. Kun je dat niet aan, dan ben je dus niet geschikt voor dit werk.”
Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

1 thought on “Tien manieren om anderen onder controle te houden”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s