Het transactionele paard van Anja

Anja heeft een geschil met Boer Jan.
Haar paard Willem wordt gestald bij boer Jan en dat paard heeft een ernstige verwonding aan zijn been opgelopen. Hoe het allemaal precies zit zal ik hier niet uitleggen.

Wie zal dat betalen? Voor Anja is het duidelijk: boer Jan.
Maar boer Jan wil niet betalen. Dus hebben ze een conflict. En Anja benadert de rechter.

Boer Jan is een wat verlegen man met een bijzonder taalgebruik. In nette formuleringen probeert hij uit te leggen wat er is gebeurd. Af en toe wordt dat gezicht wat verwrongen als Anja hem van van alles en nog wat beticht, zoals dat hij een paard in een sloot zou hebben laten liggen. Dat vindt hij onzinnig. Hij bedoelt niet dat dat onzin is, maar hij bedoelt: zoiets doe je als boer niet. Als een dier lijdt, ga je er op af.

De rechter voelt wel aan dat Boer Jan tegen het verbale geweld van Anja niet is opgewassen. Toch wil Boer Jan haar niet veroordelen. Hij wil geen kwaad woord over Anja spreken. Waarschijnlijk hebben ze elkaar verkeerd begrepen.

Boer Jan constateert wel dat het nu niet goed gaat en dat is niet zijn bedoeling. Maar als hij (toch) zegt dat hij wel last heeft van de opmerkingen van Anja volgt er meteen een preek van Anja.

“En ben ik niet altijd goed voor je geweest? Heb je dat ook niet opgeschreven? Dat ik altijd warme oliebollen voor je meeneem met Oud en Nieuw. En dat ik spullen voor je meeneem uit het Noorden? En dat ik je help met vegen? En dat ik, en dat ik… Heb je dat óók allemaal opgeschreven, Jan? Ik dacht van niet, hé?”

Dit fragment is voer voor psychologen die gewend zijn met de Transactionele Analyse te werken. De kritische ouder die de ander in de kind-positie dwingt. Je ziet Jan letterlijk krimpen bij zóveel verbale terreur en het wijzende vingertje van Anja.

De rechter vindt op juridische gronden dat Jan niet aansprakelijk kan worden gesteld. Hij hoeft deze kritische ouder niets te vergoeden. Maar Jan lijkt helemaal niet zo gelukkig met de oplossing. Van de geldzorgen is hij af, maar wat hij eigenlijk wil is: gewoon geen ruzie. Kan de rechter daar niet voor zorgen?

In iedere kritische ouder schuilt in feite een klein kind. Dat zie je aan het eind van de uitzending. Anja bitst Jan cynisch toe: “Daar kom je toch weer even goed van af, hé Jan?” Zo van: dat heb je toch weer mooi bij elkaar weten te manipuleren.

Een kind moet nu eenmaal altijd het laatste woord hebben…

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: