Vriesfietsen (3): ‘s-Graveland

s-graveland-gooise-vaart‘s-Graveland is een simpel dorp: eigenlijk bestaat het maar uit één hoofdstraat – met af en toe wat parallelle bebouwing – waar later nieuwbouw tegenaan werd geplakt. Op enkele plekken is een dwarsweg of een dwarsvaart (foto: de Gooische Vaart, richting Hilversum). 

s-graveland-dorp-1Het dorp strekt zich over een lengte van 5 kilometer uit als kaarsrechte lintbebouwing ten westen van Het Gooi. Fiets je aan de zuidkant ‘s- Graveland binnen, dan bevind je je tegen de westelijke buitenwijken van Hilversum, fiets je aan de noordzijde het dorp weer uit, dan fiets je Bussum binnen. En aan de westzijde weet je eigenlijk niet of je in Kortenhoef of in ’s -Graveland bent.

s-graveland-dorp-2‘s-Graveland is in de 17e eeuw planmatig ontwikkeld door mensen die hun geld wilden beleggen en daarmee hun boterham wilden beleggen. In architectonisch opzicht is het dermate interessant dat een handboek over Nederlandse architectuur uitgebreid aandacht besteedt aan de plaats.

s-graveland-dorpskerkBij octrooi kregen enkele Amsterdammers in 1625 toestemming om het gebied te ontginnen. Er werden 27 kavels gemaakt die werden verloot onder zes deelnemers. In het midden van het dorp kwamen een herberg (waar ook recht werd gesproken) en de protestantse dorpskerk, waar zelfs de Rooms-Katholieke investeerders aan mee betaalden.

s-graveland-achterzijde-huizenHet waren echte handelaren: het zand dat werd afgegraven in dit gebied werd weer verkocht aan de gemeente Amsterdam, die het gebruikte om bebouwing van stadsdelen buiten de Prinsengracht mogelijk te maken.

Op het land kwamen boerderijen te staan, men verbouwde er vooral boekweit. Maar de Amsterdammers die hier in de zomer bivakkeerden vonden het eigenlijk wel een erg mooi gebied, waar men eigenlijk wel het hele jaar wilde gaan wonen.

s-graveland-trompenburgDe tuinarchitectuur maakte een hoge vlucht met lanenstelsels, theekoepels en veel bijzondere bomen. Zo ontstond een parkachtig landschap met een aantal prachtige buitenhuizen (op de foto: Trompenburg, van admiraal Cornelis Tromp). Op de tweede foto: de ingang van het (aangelegde) Spanderswoud. 

De lijn van de vele versieringen van de Amsterdamse klokgevels is inmiddels verlaten, men koos voor een meer classicistische bouwstijl. Maar s-graveland-ingang-spanderswoudtegenover die wat soberder buitenkant stond een weelderige binnenkant. De rijke Amsterdammers hielden wel van een goed leven.

Ik fiets het dorp drie kilometer door en sla dan linksaf, in de richting van Ankeveen. 

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

1 thought on “Vriesfietsen (3): ‘s-Graveland”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s