Verstandelijke beperking en PTSS (2)

Diagnostiek: interview

Maar hoe weet je nu hoe vaak mensen met een verstandelijke beperking last hebben van PTSS? Er bestaan diverse schalen om PTSS vast te stellen, zoals de ADIS (Anxiety Disorder Interview Schedule). Van deze schaal bestaat een nieuwe versie die is aangepast voor mensen met een verstandelijke beperking (ADIS-C-LVB). Dit interview bleek inderdaad goed toepasbaar bij kinderen met een verstandelijke beperking. Daarnaast viel op dat deze kinderen niet op een andere manier reageerden op traumatische ervaringen: er hoefde dus qua gedragskenmerken geen vertaalslag gemaakt te worden naar mensen met een verstandelijke beperking.

Kenmerken op verschillende niveaus

 Prof. Dr A. Došen schreef destijds dat bij mensen met een lichte verstandelijke beperking de kenmerken van pathologie vaak nog overeenkomen met de verschijnselen die in het psychiatrieboek staan. Bij lagere cognitieve niveaus zou de behandelaar een vertaalslag moeten maken om de verschijnselen te kunnen herkennen.

Liesbeth constateert in haar onderzoek m.b.t. PTSS dat de symptomen bij een matige verstandelijke beperking (en waarschijnlijk ook van een ernstige verstandelijke beperking) overeen komen met die van mensen zonder verstandelijke beperking. Maar het is daarbij wel van belang om de cognitieve leeftijd te hanteren. Een man van 35 jaar die op het cognitieve niveau van een 7-jarige kind functioneert zou dus waarschijnlijk de symptomen laten zien die we vaker zien bij kinderen met een cognitieve ontwikkelingsleeftijd van 7 jaar.

Daarbij sluiten de nieuwe DSM 5 criteria voor de kenmerken van PTSS goed aan bij de gedragingen die we kennen bij mensen met een verstandelijke beperking. Zo zijn bijvoorbeeld de symptomen van hyperactivatie op gedragsmatig niveau zee goed herkenbaar in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking:  geïrriteerdheid en woede-uitbarstingen, roekeloosheid en zelfdestructief gedrag, hyperalertheid, overdreven schrikreacties, concentratieproblemen en slaapproblemen.

Wel schrijft Liesbeth dat om PTSS bij mensen met een ernstige verstandelijke beperking nog wel veel meer onderzoek nodig is; het is nog een zoektocht. Daar komt bij dat de thans beschikbare onderzoeksresultaten gebaseerd zijn op kleine onderzoeksgroepen. Wil je tot meer gefundeerde gegevens komen, dan moet het onderzoek veel meer behandelingen gaan omvatten.

Samengevat uit het promotie-onderzoek van Liesbeth:

  • PTSS komt bij mensen met een verstandelijke beperking regelmatig voor.
  • De verschijningsvorm (kenmerken, symptomen) zijn in ieder geval bij mensen met een lichte of matige verstandelijke beperking niet anders dan bij mensen zonder verstandelijke beperking.
  • De ADIS-C-LVB sectie lijkt een zinvolle vragenlijst bij de diagnostiek van PTSS bij mensen met een verstandelijke beperking
  • EMDR biedt goede behandelperspectieven voor de behandeling van trauma’s bij mensen met een verstandelijke beperking op alle niveaus van verstandelijke ontwikkeling.
  • Het onderzoek daagt uit tot vervolgonderzoek, waarbij een groter aantal mensen met een verstandelijke beperking op PTSS wordt onderzocht en zo nodig behandeld.

Naar aanleiding van: Assessment and treatment of posttraumatic stress disorder in individuals with intellectual disabilities. Academisch proefschrift door E.H.M. (Liesbeth) Mevissen-Renckens, promotie aan de Universiteit van Amsterdam, dinsdag 21 februari 2017.

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s