Verstandelijke beperking en PTSS (1)

Een promotieonderzoek over (behandeling van) trauma en verstandelijke beperking.

Ieder mens maakt in zijn of haar leven regelmatig stressvolle gebeurtenissen mee. Maar doorgaans krijgen die gebeurtenissen in de loop van het leven ‘hun plek’.

Naar schatting 5 tot 10% van de volwassenen ontwikkelt in zijn of haar leven een Post Traumatische Stress Stoornis (PTSS). Zo’n stoornis kun je misschien het beste omschrijven als ‘de klap die pijn blijft doen’. Je leven wordt er chronisch door ontregeld.

Als de gevolgen van zo’n stressvolle situatie niet tijdig worden behandeld ga je steeds slechte functioneren. Je zou kunnen zeggen: je ‘invalideert’. Je ervaart je kwaliteit van leven als onvoldoende, je kunt veel minder (aan) dan vroeger.

PTSS en verstandelijke beperking

Maar hoe zit het met mensen met een verstandelijke beperking? De verwachting is dat ze vaker dan anderen lijden onder posttraumatische stress. Dat komt aan de ene kant doordat ze vaker dan anderen worden blootgesteld aan traumatische gebeurtenissen (vaak ook doordat de omgeving niet door heeft hoe traumatisch een bepaalde situatie ervaren wordt) en aan de andere kant doordat ze weinig mogelijkheden tot ‘coping’ hebben. Ze zijn van anderen afhankelijk en hebben geen idee hoe ze op een gezonde manier met de stress om zouden kunnen gaan.

Een ander probleem is dat PTSS waarschijnlijk veel minder wordt herkend bij mensen met een verstandelijke beperking. En wat je niet weet, daar heb je het ook niet over. Dus is er ook nauwelijks onderzoek naar gedaan. Laat staan dat de mogelijkheden voor behandeling voldoende zijn onderzocht.

Dissertatie

Op 21 februari promoveert mijn vroegere collega Liesbeth Mevissen-Renckens op een onderzoek naar verstandelijke beperking en PTSS. Ze wilde met dit onderzoek bijdragen om de kloof te overbruggen die er is tussen de kennis van PTSS bij mensen met een normale intelligentie en de kennis die er is over mensen met PTSS en verstandelijke beperking. Er moeten veel verstandelijk beperkte mensen zijn met PTSS, maar waarom wordt daar zo weinig over geschreven. En als je PTSS constateert, wat zijn dan de behandelmogelijkheden?

Uit het literatuuronderzoek komt (zoals verwacht) naar voren dat er nauwelijks cijfers bekend zijn over PTSS bij mensen met een verstandelijke beperking. Liesbeth heeft vier onderzoeken gevonden, waarbij de percentages uiteenlopen van 2,5% tot 60%. Dat klinkt niet erg betrouwbaar. Wat de behandeling betreft zijn de uitkomsten eveneens zeer beperkt. Genoemd worden: medicatie, aanpassingen in de omgeving en psychotherapeutische behandeling.

Systematisch beschreven behandelingen met EMDR

Ondertussen is er wel sprake van ontwikkeling. In haar proefschrift noemt Liesbeth een aantal systematisch beschreven behandelingen van PTSS bij mensen met een verstandelijke beperking, op verschillende niveaus van cognitieve ontwikkeling. Bij hun behandeling werd gebruik gemaakt van EMDR (Eye Movement Desensitisation and Reprocessing therapie). Deze behandelmethode is door de WHO voorgesteld als de eerste keuze bij de behandeling van PTSS. Maar de methode blijkt ook bij mensen met een verstandelijke beperking – op alle niveaus – effectief te kunnen zijn.

N.B.: EMDR kwam als behandeling zaterdagavond ter sprake in Nieuwsuur, met een interview met Ad de Jongh en met Liesbeth Mevissen.

https://www.google.nl/amp/nos.nl/googleamp/artikel/2155419-emdr-een-therapie-die-steeds-meer-wordt-toegepast.html?client=safari

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

1 thought on “Verstandelijke beperking en PTSS (1)”

  1. Mooi artikel. Ik heb nog al eens te maken met slachtoffers van geweldsmisdrijven, en daar zitten ook steeds meer LVB’ers bij. Het is jammer dat er vaak lange wachtlijsten zijn voor met name die groep voor EMDR, terwijl ook zij er zoveel baat bij kunnen hebben.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s