Burn-out in de hulpverlening

Burn out wordt vaak gezien als het resultaat van ‘te lang te hard werken’. Volgens Christine de Muynck (orthopedagoge en contextueel therapeut) heeft een burn out bij hulpverleners vaak een dieperliggende oorzaak.

In de hulpverlening betekent een burn-out volgens haar dat de bron leeg is geraakt. Je loopt steeds meer door een woestijn en je kunt nergens meer water drinken om je dorst te lessen.

De Muynck noemt de volgende kenmerken van een burn-out:

  • Emotionele uitputting: wisselende stemmingen, huilbuien, angsten
  • Lichamelijke uitputting: vermoeidheid, nergens meer energie voor hebben
  • Depersonalisatie: andere mensen doen er weinig meer toe, ze worden waargenomen, maar je voelt je als hulpverlener steeds minder op hen betrokken. In het team leidt dit vaak tot verminderde collegialiteit, zoals bijvoorbeeld er niet meer aan denken om even de rommel bij het koffiezetapparaat op te ruimen, geen zin meer hebben om samen te lunchen. Humor kan ontaarden in cynisme en sarcasme.
  • Beleving van afnemende competentie: ik kan niet meer voldoen aan de verwachtingen die mijn baas/mijn collega’s van mij hebben.

In de ernst van een burn-out bestaan veel gradaties, maar iedereen die wat langer in zorg, onderwijs of pastoraat heeft gewerkt herkent deze signalen wel.

Leijssen: “Burn-out is niet zomaar een toestand van vermoeidheid, het gaat om frustratie als gevolg van toewijding aan iets wat niet de verwachte bevrediging heeft gegeven.”

 

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

7 thoughts on “Burn-out in de hulpverlening”

  1. Aanvulling op mijn reactie hierboven. Ik zie dat het er staat alsof hij door de huisarts werd gepusht. Dat klopt niet. De huisarts had de diagnose burn-out gesteld en was hem volop aan het ondersteunen om daar een weg mee te vinden, maar zijn werkgever pushte om weer aan het werk te komen en lapte daarmee de diagnose aan zijn laars….

  2. Wat een treffende definitie van Leijssen aangaande (mijn) burn out…..
    Mega ervaring in het onderwijs en bescheiden ervaring in de psycho-sociale hulpverlening e.a.
    Toewijding. Het heeft me de kop gekost en meer dan dat.
    Maar ik heb nog geen seconde spijt gehad van het toegewijde leven, zou niet anders willen.

    1. Helemaal met je eens. Na 32 jaar opgebrand en afgefakkeld. We probeerden er als collega´s onderling nog met humor naar te kijken. Zo ongeveer als….. Het onderwijs: boeiende baan voor mensen met passie en pioniersgeest! Maar die kinderen in het onderwijs zouden ze af moeten schaffen… dan zou de dossiervorming en registratie perfect en op tijd in orde zijn! Mijn dochter gaat nu het onderwijs in… het familiebloed kruipt blijkbaar waar het niet gaan kan.

  3. Waar ik versteld van sta, keer op keer…is dat mensen met een burn-out door hun werkgever vaak binnen enkele weken naar een Winnocktraject worden gestuurd. De batterij is leeg…de reserves zijn ook op…en in plaats van iemand de tijd te gunnen om te bezinnen en tot rust te komen, om daarna weer op te laden, worden ze daar in een strak regime “begeleid” en moeten ze sporten, praten en vooral ’s ochtends vroeg stipt op tijd aanwezig zijn, anders zwaait er wat. En dat allemaal omdat de werkgever ze zo snel mogelijk weer “normaal” in het arbeidsproces wil hebben. Wat ik om me heen zie is dat mensen die zo’n traject hebben gevolgd inderdaad snel weer op de rit lijken te zijn, maar dat ze na een tijdje nog dieper vallen en allerlei psychosomatische klachten er bij krijgen, omdat het lichaam gaat protesteren tegen wat de geest het aandoet. Ik begrijp niet dat hier niet wetenschappelijk naar gekeken wordt, want vanuit de werkgever en overheid draait alles om geld…en wat een zieke medewerker met een burn-out kost…maar dit kost nog veel meer….

    1. Stop met je te verbazen, beste Annet, je energie lekt weg en je krijgt er een burn out van ( knipoog). Mijn voorstel zou zijn alle wetenschap, vooral die van het meten, wegen, onderzoeken, percentielscores en standaardiseringslijsten eens een poosje overboord te gooien. Minder kansberekening tbv. het eigenbelang en het selectieve groepsbelang en meer ´denken´ vanuit het hart en ziel. Vroeger maakten we fouten, maar we lééfden en leerden wel. Ik zie nu steeds meer ´ongeregistreerde elektro magnetische BSN nummers´ rondrennen. Af en toe zit er nog een mens tussen….als je goed zoekt in de leeftijdscategorie van 0 tot 6, 7 jaar….. Ze worden zeldzaam.

      1. Eens Kitty… in het onderwijs heb je tegenwoordig mee te gaan met de terreur van Cito… En doordat dat in het onderwijs de maatstaf is, zie je het overal terug.
        Gelukkig ben ik zelf nog nooit in een burn-out beland en verwacht ik ook niet dat dat gebeurt…maar ik zie het wel bij veel mensen om mij heen. Ook mijn partner is er in geraakt en het was schokkend hoe hij binnen een week na de diagnose door de huisarts al weer gepusht werd om “therapeutisch” weer aan het werk te gaan. Het therapeutische hield in: eerste week alleen de ochtenden werken, tweede week tot 14.00 werken en derde week weer vol aan de slag… Hij heeft zijn poot stijf gehouden, mede gesteund door zijn huisarts en psycholoog uit de huisartsenpraktijk en mij, als filter (hij was zelf niet meer in staat om te beoordelen wat realistisch was in de beginperiode). Hij heeft keihard gewerkt aan zijn herstel en toen hij uiteindelijk weer terug kwam bij zijn werkgever heeft hij een maand later zijn ontslag ingediend. Iedereen was perplex…maar het was een goed besluit. Twee maanden later had hij een nieuwe baan. Dit leek eerst prima…maar nu het bedrijf onder de paraplu van een overkoepelende organisatie is komen te vallen, ontstaat daar dezelfde structuur als in het vorige bedrijf (die zat onder dezelfde overkoepelende organisatie, mijn man had juist daarom gekozen voor een werkgever die daar nog los van stond). Alles draait weer om cijfertjes, statistieken, onhaalbare planningen, extra vergaderingen in de avonduren en nul beloning. En zie daar…de eerste medewerkers die daar voorheen met plezier werkten staan al op het randje.
        Mijn man gelukkig niet…die heeft geleerd van de vorige keer en bewaakt zijn grenzen. Het ergste wat me kan gebeuren, zegt hij, is dat ze me ontslaan. En dat zal niet zo gauw gebeuren, omdat hij een unieke expertise heeft, waar ze zo maar geen vervanging voor hebben. Ondertussen is hij volop bezig met een definitieve carrièreswitch, omdat hij zijn hart wil volgen en geen angst heeft om ongebaande paden te betreden….

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s