Controle (2) : Evidence based

Evidence BeestEr waart een spook rond in Nederland. Dat spook heet ‘evidence based’. Het plaatje laat zien hoe dat evidence beest er uit ziet. En die ziekte heeft weer alles te maken met de behoefte aan controle.

Alles wat je in de hulpverlening doet moet worden onderbouwd met cijfers en statistieken. Geen aantoonbare en wetenschappelijk onderbouwde meting, geen geld van de zorgverzekeraar.

De sterkste moet over blijven

Volgens psychiater Paul Verhaeghe (2011) sluit deze ziekte nauw aan bij het ideaal van de American Dream en zelfs bij de Survival of the Fittest (van Darwin). De verworvenheden van de maatschappij zijn bestemd voor de meest intelligente en hardst werkende burgers. Zij hebben het recht om de sociaal-economische ladder tot boven aan toe te bestijgen.

Verhaeghe: “Ook in de zorg worden principes als efficiëntie, effectiviteit, controle, rationalisering, flexibilisering, competitie en kwaliteitszorg hoog in het vaandel gedragen. Kwaliteit wordt daarbij voorgeschreven aan de hand van extern opgelegde criteria en wordt gemeten aan de hand van ‘outputs’ in cijfers. Organisaties moeten aangeven wat SMART-doelstellingen op korte en lange termijn zijn. Ze dienen met cijfermateriaal te bewijzen dat ze hun visie nastreven en dat hun ondersteuning werkt.”

Maar werkt dat ook zo in de zorg? Lien Claes (2013): “Deze ontwikkeling zet de houding van wederzijdse beschikbaarheid onder druk.” Met andere woorden: de relatie raakt ondergesneeuwd, het gaat nu om de cijfers.

Meten tijdens het eten

Ooit trof ik deze ontwikkeling op een schokkende wijze aan in een kliniek voor kinderen met eetstoornissen. Alles leek onder controle. Er werd precies gemeten wat het kind binnen kreeg en wat er gemorst werd. Tot op de milliliter nauwkeurig stond er op grafieken vermeld wat de ‘input’ was geweest.  Maar het belangrijkste was vergeten: de sfeer aan tafel. Er was nauwelijks communicatie met het kind, de tafel was niet gedekt, de moeder (die was ingezet om te helpen bij het eten) had zelfs haar jas nog aan. Alles onder controle en toch volledig je doel missen. 

Wetenschappelijk bewezen

Het idee van de evidence based praktijk is dat iets pas werkt als uit wetenschappelijk onderzoek is bewezen dat het ook daadwerkelijk helpt. En behandelaars moeten aan de hand van strakke protocollen (die in wetenschappelijk onderzoek bewezen hebben dat ze werken) zoveel mogelijk doen wat het protocol voorschrijft. Op die manier kun je in twaalf behandelingen iemand van zijn depressie genezen. is iemand dan nog niet beter, dan heb je je werk als behandelaar niet goed gedaan.

Lien Claes: “Behandelaars binnen deze benadering functioneren als onpersoonlijke observatoren die objectieve tijds en contextafhankelijke kennis ontdekken. Hiervoor doen zij louter een beroep op kwantitatieve onderzoeksmethoden. Hierbij staan hypotheses stellen, uitkomsten voorspellen en meten aan de hand van cijfermateriaal centraal.”

Zorgrobot

Het gevolg is dat medewerkers onevenredig veel tijd moeten steken in registratie, overleg, kwaliteitsnormering en verantwoording (Tonkens, 2008). Ondersteuning wordt zo gereduceerd tot een technisch methodische activiteit. Het liefste zou het evidence based onderzoek natuurlijk met zorgrobots willen werken: dan heb je alles hetzelfde (althans wat de input betreft). Het gaat niet meer om de relatie, maar om de meetbare regel.

Het zijn o.a. de zorgverzekeraars die menen met deze vorm van controle betere zorg te kunnen leveren. Daarmee zijn ze de kern kwijt geraakt. Hoe heeft het zo ver kunnen komen?

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

One thought on “Controle (2) : Evidence based”

  1. Hoe het zover heeft kunnen komen? Toen de chefs vervangen werden door managers ben ik bang? Die laten zich graag bedotten, zolang dat op papier maar niet is aan te tonen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s