Wat is temperament?

Het geven van een definitie brengt altijd beperkingen met zich mee. Een poging om het temperament onder woorden te brengen is:  “de karakteristieke manier waarop iemand met zijn emoties en zijn gedrag reageert op gebeurtenissen in zijn omgeving”.

Ik ga er dus van uit dat alle mensen hun eigen manieren hebben om te reageren op wat er om hen heen gebeurt. Natuurlijk kan er –naar gelang de situatie- verschil optreden, maar de één neigt meer naar de ene reactie, de ander reageert eerder op de andere manier.

Sinterklaas

Sinterklaas is op bezoek op school.

Mark rent meteen op Sint af als zijn naam genoemd wordt. Hij grist het pakje bijna bij Piet uit handen, en scheurt het papier er af.

Frank moet van de juf een duwtje hebben om naar Sint toe te kunnen lopen. Als hij het cadeautje heeft gekregen houdt hij het stevig vast. Hij loopt naar zijn stoel. Pas als hij zit begint hij het plakband er af te halen. Sint kan het papier volgend jaar zó weer gebruiken.

Als ik het over temperament heb bedoel ik hiermee dat de manier waarop Mark en Frank reageren niet toevallig is. Waarschijnlijk zal Mark in allerlei omstandigheden snel reageren, terwijl Frank in de verschillende situaties veel bedachtzamer zal handelen. Hij kijkt de kat eerst uit de boom.

Capaciteiten, motivatie en temperament

Twee kinderen fietsen naar school. Steven rijdt snel, zigzagt van links naar rechts, stoep-op, stoep-af. Zijn fiets rammelt aan alle kanten, zijn tas valt bijna van de bagagedrager. Berend rijdt langzaam, keurig rechts. Zijn fiets heeft hij vorige week gepoetst, de tas zit keurig onder de snelbinder.

Als we naar de capaciteiten van Steven en Berend kijken kunnen we niet constateren dat die verschillend zijn. Ze kunnen allebei fietsen en mogelijk ook allebei even goed.

De motivatie van de beide jongens is in principe ook dezelfde: ze moeten allebei naar school en ze hebben er allebei meer of minder zin in.

Het verschil tussen Steven en Berend zit in de manier waaróp ze fietsen. Dat laatste is een kwestie van temperament.

Samengevat

– Met de capaciteiten bedoelen we de mogelijkheden van het kind (wàt het doet en hoe goed het iets doet),

– Met de motivatie wordt de vraag beantwoord waaróm een kind iets doet

– Bij het temperament gaat het over de manier waaróp een kind iets doet.

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

5 thoughts on “Wat is temperament?”

  1. Wat prettig deze heldere uitleg.
    Mijn man en therapeut zeggen allebei dat ik een temperamentvol type ben, en ik ontken dat bij hoog en bij laag. Maar ik begrijp nu dat het niet specifiek negatief bedoeld is…
    Fijn weekend.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s