Uitstelgedrag (2)

Daniël Levitin noemt twee vormen van uitstelgedrag:

1. Op zoek naar rust

Gedrag dat je inzet om de drukte te ontlopen en om je aan rustgevender bezigheden te wijden. Bijvoorbeeld: muziek luisteren in plaats van studeren, TV kijken in in plaats van de drukte van de stad in om boodschappen te gaan doen.

2. Vermijden van een onprettige taak

Gedrag dat je inzet om een meer vervelende klus of onprettige taak uit te kunnen stellen. Je gaat dus iets leuks doen of iets wat een directe beloning oplevert want dat geeft je een mogelijkheid om tijdelijk de vervelende klus te ontlopen.

In dit verband noemt een Amerikaans organisatiepsycholoog als reden voor het gedrag dat mensen een lage frustratietolerantie hebben. Mensen kiezen bij voorkeur als eerste voor de taak met de minste inspanning. Dat betekent dat we de meest vervelende en meest moeilijke opdrachten eerder uit zullen stellen.

3. Op zoek naar concreet resultaat

Maar er is nog een derde groep. Dat zijn de mensen die in hun werk weinig concrete resultaten zien. Je bent jaren bezig met besprekingen of met vergaderen, maar wat levert dat allemaal op? Worden mensen gelukkiger van jouw inzet? Gaan ze beter functioneren?

Of je werkt aan een wetenschappelijk onderzoek waarvan de uitkomst pas over tien jaar bekend zal zijn. Moet je tien jaar zitten afwachten of er niet eindelijk een beetje resultaat in aantocht is? Het duurt dus heel lang voordat je een beloning voor je werk krijgt.

Deze mensen zijn vaak op zoek naar hobby’s die een concreet resultaat opleveren. Bijvoorbeeld:

  • tuinieren omdat je dan het effect ziet van iets dat je hebt gedaan.
  • Of een ingewikkeld muziekstuk instuderen, zodat je na afzienbare tijd kunt zeggen dat je zo’n stuk toch onder de knie hebt gekregen.
  • Of ze gaan regelmatig fietsen en houden de kilometerstand bij, zodat ze in ieder geval kunnen zeggen dat we wel iets bereikt hebben: een flink aantal kilometers gereden…

4. Faalangst

Ik voeg nog een vierde aspect toe, dat ook door Levitin wordt genoemd, maar ik geef het een andere naam: faalangst.

Als je het gevoel hebt dat je waarde afhangt van de wijze waarop je presteert zul je de neiging hebben om complexe taken voor je uit te schuiven. Bij een gemakkelijker opdracht weet je bijvoorbeeld voor 90% zeker dat je zult slagen, bij een moeilijker opdracht is dat mogelijk 30%. Als je voor je gevoel móét slagen omdat je anders afgaat zul je bij voorkeur die gemakkelijker opdracht uit willen voeren.

5. Verslaving

Hoewel het ook onder voorgaande punten kan vallen zie ik regelmatig dat verslavingen leiden tot uitstelgedrag. Ik wil dat punt aan de reeks toevoegen, omdat het te vaak voorkomt. Mensen laten post liggen omdat ze moeten ‘gamen’, doen hun huiswerkopdrachten niet omdat ze perse met sociale media bezig moeten zijn, ruimen het huis niet op omdat het gebruik van alcohol of drugs een korte snelle beloning geeft.

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s