Autisme en ADHD (2)

In de Volkskrant (Wetenschap, 17 december) wordt nader ingegaan op de vraag hoe het komt dat autisme en ADHD zo vaak samen gaan. Vroeger mocht je dat niet officieel zo zeggen (je had óf autisme óf ADHD), maar de afgelopen jaren wint het idee terrein dat er een aanzienlijke overlap is. Uit een onderzoek uit 2014 komt naar voren dat 26% van de kinderen bij wie autisme is vastgesteld ook sprake is van duidelijke kenmerken van ADHD.

Executief

Volgens mij zit een aanzienlijk deel van de overlap in de executieve hersenfuncties. Daar onder valt o.a. het kunnen plannen en organiseren.

Eén van de kernproblemen bij ADHD – maar ook bij ADD – is de moeite met de volgehouden aandacht. Dat zie je bijvoorbeeld aan het af kunnen maken van taken. Mensen met ADHD kunnen zeer harde werkers zijn. Maar het gaat vooral goed als het allemaal nieuw en spannend is. Als het een beetje saai begint te worden worden deze mensen afgeleid door andere zaken. Een gevolg is dat de klus niet af komt.

“Johan begint aan tien projecten, maar hij maakt er negen niet af” vertelde zijn echtgenote Marieke.

“Dan ligt de halve kamer vol rommel, maar ik zit met een beschadigde muur die niet meer gerepareerd wordt en met allerlei gereedschap dat niet meer opgeruimd wordt. Johan is ondertussen alweer met iets anders bezig dat hij nieuw en dus interessanter vindt.”

Johan zou het dus goed doen in het programma ‘Help, mijn man is klusser!’

Onderpresteren

Mensen met ADHD hebben de neiging om onder te presteren op school. Dat ze moeite ervaren op school ligt niet aan hun intelligentie, maar aan het vermogen om taken af te maken. En – zoals enkele jaren geleden uit een onderzoek naar voren kwam – het blijkt dat het vermogen om te plannen en taken af te maken een betere voorspeller is voor het kunnen functioneren in de samenleving dan het niveau van de intelligentie.

Autisme: detailwaarneming

Toch ligt, volgens mij, de problematiek bij mensen met autisme op een ander vlak. Ook bij hen speelt de volgehouden aandacht een rol, maar op een andere manier. Zo zie je bij hen vaker dat een probleem onderweg leidt tot een stagnatie.

Omdat de detailwaarneming vaak maximaal is worden ze ook afgeleid door de details. Het zich op het eindresultaat wordt dus gehinderd door de details onderweg.

Om bij het klusvoorbeeld te blijven: een niet goed werkende deurkruk van een kamerdeur kan dan een hele verbouwing ophouden. Eerst moet het slot van de deur goed werken voordat er verder gewerkt kan worden.

Dat de badkamer niet geplaatst kan worden omdat de vloer niet klaar is is een afweging die op dat moment niet gemaakt wordt: eerst moet de deurkruk van de kamer goed in elkaar zitten.

Taalfout

bergerhoefTer illustratie de gevel van de groepspraktijk van onze vroegere huisarts. Een patiënt met autisme zou door die omgekeerde R helemaal van slag kunnen raken. Het liefste zou hij een ladder huren om de R recht te zetten. Hij zou ook allerlei muizenissen in zijn hoofd kunnen hebben: is dit wel de praktijk Bergerhoef? Er staat immers iets anders op de gevel?

Mensen met ADHD zouden daar ‘gemiddeld’ helemaal geen probleem mee hebben, waarschijnlijk zouden ze het niet eens zien. Ze lopen gewoon naar binnen. Wel is er een aanzienlijke kans dat ze hun fiets niet op slot zetten. Er zijn immers allerlei andere dingen die véél interessanter zijn…

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s