Expressed Emotion (1)

Naar aanleiding van een blog kwamen er vragen over de theorie rond de zogenaamde Expressed Emotion. 

Over het algemeen wordt ‘willen zorgen voor’ hoog gewaardeerd. En dat is maar goed ook. Een samenleving waar mensen geen zorg willen dragen voor anderen is een harde samenleving waarin het recht van de sterkste het wint. Toch heeft de manier waarop er gezorgd wordt voor de ander ook andere kanten. Met als (te compacte) vraagstelling: ‘doen we het voor onszelf of voor de ander’? Zorgen we om onszelf beter (of minder schuldig) te voelen? Of gaat het zuiver om de zorg voor de ander?

Schizofrenie

Rond 1950 constateerde psychiater George Brown dat veel schizofrene patiënten (nadat ze uit de instelling ontslagen waren) terug vielen in een psychose.

Hij ontdekte dat er tevens een verband was tussen het terugvallen en de woonsituatie buiten de instelling. Het waren namelijk vooral de schizofrene mensen die terug gingen naar het ouderlijk huis die aanzienlijk vaker een terugval meemaakten. Deze terugval werd veel minder vaak gezien bij mensen die naar een vorm van beschermd wonen gingen. Bovendien was de terugval van mensen die naar het ouderlijk huis terugkeerden aanzienlijk groter. Ze vielen vaker terug op een veel lager niveau van functioneren.

Brown wilde graag weten hoe hij dit verschil zou kunnen verklaren. Gezinsbehandeling was in die tijd nog niet gebruikelijk. Wel was psychiater Rutter bezig met een onderzoek naar het effect van neurotische ouders op het gedrag en de emotionele ontwikkeling van (hun) kinderen.

Die methode van onderzoek werd door Brown deels over genomen. Hij deed geen daadwerkelijk onderzoek in gezinnen. Met behulp van band-opnames nam hij interviews af bij familieleden van schizofrene mensen. Uit die opnames ‘clusterde’ hij een aantal houdings-aspecten die kenmerkend zouden zijn voor een hoge expressed emotion.

Emotionele band

De hypothese die uit zijn onderzoek naar voren komt is dat een emotionele band verstikkend kan zijn en een nieuwe psychose uit kan lokken. Volgens mij is hier nog wel een kanttekening bij op zijn plaats. De verhouding tussen ouders en kinderen is altijd sterk emotioneel gekleurd. Het zou niet best zijn als die emotionele inkleuring er niet zou zijn.

Het is ook begrijpelijk dat de zorg van ouders voor een kind waar het niet goed mee gaat groter is dan voor een kind dat gemakkelijk zijn eigen weg vindt.

Tegelijkertijd heb ik in mijn werk met mensen die psychoses hebben meegemaakt wel degelijk gezien dat er een verband lijkt te bestaan tussen een bepaalde manier van betrokkenheid en de emotionele ontregeling bij deze mensen. Denk maar eens aan het al eens elders door mij genoemde voorbeeld waarbij de moeder haar zoon een doos bonbons cadeau gaf met in ieder papiertje een opdracht: ‘denk er aan dat je je tanden poetst’, ’trek je wel iedere dag een schone onderbroek aan’?

Betrokkenheid is geen vies woord. Maar het is deze manier van controle-behoefte over het leven van kwetsbare kinderen die ziekmakend is. Het kind kan niet ontkomen aan de inklemmende emotionele wurggreep van zo’n moeder. En dat al helemaal niet als moeder aangeeft dat ze ‘niet boos is, maar wel verdrietig’.

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s