Aanklager en redder (1)

Meneer Zwier was erg overtuigd van zichzelf. Dat stak hij niet onder stoelen of banken. Overal waar hij kwam voerde hij het hoogste woord. Met zijn wijsheid was de wereld immers een stuk beter af?

Meneer Zwier had een A-viertje gecomponeerd, zoals hij dat zelf noemde. Meer woorden had hij niet nodig, er werd in de wereld al genoeg geleuterd.

Toen ik zijn bericht destijds las viel me op dat ik er geïrriteerd door raakte. Niet zozeer door de inhoud, als wel door de manier waarop het bericht geschreven was. En nu ik het tijdens de verhuizing terug vond merkte ik opnieuw irritatie. Terwijl ik met meneer Zwier niets meer te maken heb.

Bril van de Transactionele analyse

Ik liet het bericht destijds even liggen en las het toen nog eens, met de bril van de Transactionele Analyse. Daar heb ik al vaker over geschreven: het verheldert communicatiepatronen die tussen mensen plaatsvinden.

Het bleek dat meneer Zwier 14 keer de positie van de aanklager in had genomen, en geen enkele keer de gelijkwaardige (volwassen) positie. Daar kan ik dus niet goed tegen (en dat zegt weer veel over mij).

De Transactionele Analyse is ontwikkeld door Eric Berne. De theorie is net zo oud als ik zelf ben. Dus zo langzamerhand aan vervanging toe.

Drie posities

Eric Berne omschrijft

a) de ouder,

b) de volwassen en

c) de kind-positie.

In het boek Nestgeuren heeft Piet Weisfelt daar een aardig hoofdstuk over geschreven. Weisfelt werkt als therapeut maar begeleidde ook teams. Dat leidde wel eens tot aanvaringen. Want niet iedereen is in staat om naar zichzelf te kijken. Vooral niet als mensen geneigd zijn om de boven-positie (ouderpositie) in te nemen.

Aanklager

Eén bekende ouderpositie is die van de kritische ouder. Deze is oordelend, ponerend en autoritair qua toonzetting (OPA).

De Aanklager is de kritische ouder met het opgeheven vingertje: altijd klaar om te ageren tegen en te oordelen over de ander.

Effect op anderen

Het gedrag van de Aanklager lokt bij anderen vaak onzekerheid uit.

Dat kan zich uiten in de vorm van:

  • Vechten (in discussie gaan, volgens Martin Appelo heeft dat geen enkele zin),
  • Vluchten (niet meer reageren) of
  • Bevriezen (niet meer in discussie gaan).

 

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s