Temperament bij baby’s (2)

Verschillen tussen baby’s

We moeten dus voorzichtig zijn in het trekken van conclusies in over  het temperament op basis van het gedrag van baby’s. Toch zien we al op zeer jonge leeftijd verschillen in het gedrag van baby’s zien die te maken kunnen hebben met aangeboren eigenschappen van het kind. Zo vallen bij baby’s verschillen in ademhaling (rustig, onrustig, diep, minder diep), geslotenheid of openheid van de ogen, bewegingen van het gezicht (mimiek) en van het lichaam, en de aard van het huilen op.

Aan de andere kant is het belangrijk om te benadrukken dat deze verschillen nog niet direct het latere temperament kunnen voorspellen. In de eerste maanden moet de baby nog wennen aan zijn omgeving en moeten zijn ouders nog wennen aan hem. Ze moeten ‘elkaars pasvorm’ nog ontdekken.

“In de eerste maanden kon onze zoon heftig reageren. Hij was vaak van slag en lag dan met een rood hoofd te brullen in de wieg. Het was moeilijk om hem te kalmeren. Geleidelijk aan ging het beter. Hij huilde minder en reageerde ook minder explosief. Het is net of we elkaar eerst hebben moeten leren kennen”.

Slapen en waken

De ene baby slaapt veel, de ander is meer alert. We kunnen daarbij een aantal stadia van alertheid onderscheiden.

  1. de baby is in diepe slaap
  2. de baby slaapt licht, de ogen zijn gesloten, de ademhaling is minder regelmatig, armen, benen en gelaatstrekken bewegen soms.
  3. de baby doezelt, af en toe gaan de ogen open, de ademhaling is onrustig.
  4. de baby is opmerkzaam, hij schenkt aandacht aan wat er te zien is.
  5. de baby is zeer alert, betrokken op zijn omgeving en probeert actief te volgen wat er gebeurt, ook armen en benen zijn voortdurend in beweging
  6. de baby zet het op een huilen.

(ontleend aan: Brazelton, Neonatal Behavior Scale)

Wisselend gedrag

Ouders weten dat het actieve en alerte gedrag (bijvoorbeeld als mensen hem aan het lachen proberen te krijgen) zomaar om kan slaan in huilen. Het aantal uren dat de baby in de verschillende toestanden verkeert kan per kind kan variëren. Aan de andere kant zien we tussen kinderen onderling al jong verschillen ontstaan. Er groeien dus al snel vrij stabiele trekken in het ritme van het slapen en het waken. Het ene kind is langer rustig, maar wel opmerkzaam, terwijl het andere kind gedurende een groter deel van de dag alert is. Het zou kunnen zijn dat dit al  iets zegt over het latere temperament.

Reactie op zintuiglijke stimulering

Er bestaan grote verschillen in de snelheid waarop de baby reageert op stimulering. Hoe lang duurt het voordat je zijn aandacht ‘vangt’ als je tegen hem praat? Hoe snel reageert hij als je een felgekleurd en rammelend voorwerp heen en weer beweegt? Dat kan bij kinderen per dag verschillen, maar er zijn ook grote verschillen tussen kinderen onderling.

Bij zo’n voorbeeld is het erg belangrijk om te weten met welke zintuigen de baby bij voorkeur reageert. De één luistert meer (neemt bij voorkeur waar met zijn gehoor), de ander kijkt meer (heeft een voorkeur voor het zien). Er zijn baby’s die sterk reageren op geluiden of die liever niet aangeraakt willen worden. Het ene kind wil graag veel houvast om zich heen ervaren (ingestopt worden, een muts op), terwijl het andere kind veel meer fysieke ruimte nodig lijkt te hebben. Het ene kind is in het badje veel beweeglijker dan het andere kind.

 

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s