Zeven stappen naar volwassen communicatie

De sleutel van het verhaal van Tante Doris en Oom Sid (blog van twee weken geleden) was dat ze zelf de strijdbijl wilden begraven.

Dat werkt niet als de één eerst voorwaarden stelt aan de ander. Dat is (in de transactionele analyse) geen volwassen communicatie, omdat de één zich boven de ander opstelt (bijvoorbeeld: ik praat pas met je als je belooft je goed te gedragen, of: je moet éérst je excuses aanbieden).

Sue Johnson bespreekt in haar boek zeven stappen, maar daar heeft ze 288 bladzijden voor nodig.

  1. Beiden besluiten samen het (verbale) steekspel te stoppen. Je besluit dat het er niet meer toe doet wie er gelijk heeft. De één wil niet winnen van de ander, de ander hoeft niet te verliezen van de één.
  2. Beiden nemen de verantwoording voor hun eigen gedrag. Het gaat mis als de één zegt dat zijn gedrag een gevolg is van het gedrag van de ander. Dan neem je namelijk niet de verantwoording (‘ik ging schelden omdat jij zo vervelend deed’; nee: ‘ik ben gaan schelden, dat had ik niet moeten doen’). Daar hoort ook bij dat je besluit om niet anderen mee te trekken in het (verbale) steekspel (bijvoorbeeld: anderen melden hoe vervelend iemand bezig is). Alleen op die manier kun je uit de vicieuze cirkel van aanval en tegenaanval komen.
  3. Beiden zijn bereid om hun eigen gevoelens te aanvaarden, zonder daar de ander als oorzaak in te betrekken. Bijvoorbeeld: ‘Ik was boos’ in plaats van ‘jij maakte me boos’.
  4. Onder ogen zien hoe je de negatieve emoties bij de ander voedt. Dat kan in de ‘als-dan’ vorm: ‘als ik dit zeg, dan gebeurt er dat bij de ander’. Dat vind je misschien raar, overdreven, fout, maar het is de kunst om het oordeel er buiten te laten. Dat is met name voor mensen die vaak vanuit de kritische ouderpositie denken (het ‘moeten’) een ingewikkelde oefening.
  5. Naar diepere onderliggende gevoelens van de ander durven vragen zonder dit in te vullen voor de ander.
  6. Je verdiepen in de zachte emoties van de ander. Achter boosheid zit bijvoorbeeld vaak angst, verdriet of schaamte omdat een pantser van boosheid en agressie veiliger voelt dan het tonen van kwetsbaarheid.
  7. Naast elkaar durven staan in plaats van je boven de ander opstellen (voorwaardelijk: ik praat pas met je als jij je goed gedraagt’) of jezelf als slachtoffer zien (‘ik gedraag me zo omdat jij altijd kritiek hebt’).                                                                                              Ontleend aan: Houd me vast, Sue Johnson, Nederlandse vertaling 2015. 
Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s