Het golflengtemodel (2)

Ik licht vier voorbeelden van communicatiestijlen uit. In dit blog de eerste twee.

a. Neurotisch

Volgens Pieternel Dijkstra communiceert 16% van de vrouwen en 6% van de mannen op de neurotische golflengte.

Mensen die op de neurotische manier communiceren proberen zichzelf in te dekken: ze hebben overal begrip voor. Daardoor kan hun taalgebruik (zowel mondeling als schriftelijk) te uitgebreid zijn: ze hebben veel woorden nodig om iets uit te leggen en van alles te relativeren.

Mensen die op deze golflengte communiceren zijn vaak betrokken: ze willen het goed doen voor anderen. Een valkuil is dat ze zichzelf wegcijferen.

Mensen die op een neurotische golflengte communiceren hebben grote moeite met mensen die controlerend zijn (daar wordt die persoon nog meer gestresst van, ze kunnen niet tegen een commandotoon).

Omdat mensen die op een neurotische golflengte communiceren liever geen ruzie maken (subassertief) zullen ze meestal niet in de aanval gaan: ze duiken bij voorkeur onder.

Kwaliteiten en valkuilen

Positief

+ Op anderen gericht zijn, anderen een plezier willen doen

+ Betrokkenheid, goed werk af willen leveren

Negatief

– Te weinig de eigen grenzen bewaken

– Veel spanning, stress door te kritische houding naar jezelf

b. Controlerend

Volgens Pieternel Dijkstra zit 6% van de vrouwen en 9% van de mannen op de controlerende golflengte.

Mensen die op de controlerende golflengte communiceren komen assertief over: zij willen bepalen hoe een ander moet functioneren. Ze vinden dat anderen aan hen verantwoording schuldig zijn. Ze zijn dan ook overkritisch als het gaat om het functioneren van anderen: ze weten altijd fouten bij de ander te vinden.

Daarmee gaan ze gemakkelijk over de grenzen van anderen heen. Daarbij is opvallend dat ze zich daartoe ook gerechtigd voelen: ze hebben het gelijk immers aan hun kant?

Perfectionisme

Naar binnen toe valt eenzelfde mechanisme op als bij neurotische golflengte: die van het perfectionisme. Achter de façade van perfectionisme zit onzekerheid. Ze willen dingen goed doen, maar durven hun zwakke kant niet te laten zien. Als je je boven de ander opstelt hoef je minder je eigen zwakheden in te zien. De gave om te kunnen relativeren is bij hen niet sterk ontwikkeld.

Mensen met een controlerende communicatiestijl zijn ‘wettisch’ in hun manier van denken. De regel gaat bij hen voor de relatie: ‘het moet kloppen’. Daardoor komen ze vaak afstandelijk over. Stellen ze iets op schrift dan is dat vaak kort en zakelijk en het komt eisend over.

Bij bepaalde vakken is het niet zo handig als je vooral controlerend communiceert. Een pastor of een gedragsdeskundige die op deze manier met mensen in gesprek gaat maakt vaak brokken.

Botsingen

Daarnaast botsen mensen met een controlerende communicatiestijl vaak met anderen die ook zo’n controlerende stijl van communicatie hebben. Dan heb je twee kapiteins op één schip.

De gespannen houding leidt gemakkelijk tot conflicten: kunnen relativeren is immers niet de sterkste kant van de ‘controleerder’.

Een paar jaar geleden kwam een nieuwe medewerker ‘een team versterken’. Ik was niet direct betrokken bij dat team (en het was ook niet de bedoeling dat ik me zou ‘mengen’ in de gang van zaken). Tegen een collega zei ik: ‘dat wordt bonje’. En inderdaad: binnen drie maanden escaleerde de boel in het team. Er waren twee ‘controleerders’ aan het werk die elkaar geen enkele ruimte gaven. 

Kwaliteiten en valkuilen

Positief:

+ Zakelijk

+ Goed werk (willen) leveren

Negatief:

– Afstandelijk

– Overkritisch gericht op fouten die anderen maken

– Weinig ‘gevoel’ voor emoties van anderen.

Volgende week volgen nog twee andere communicatiestijlen.

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s