Mentaliseren rond mevrouw van Dijk

Marjan gaf aan dat ze moeite had met mevrouw Van Dijk.

Ze zei na de klacht die tegen haar was ingediend dat ze al heel snel het gevoel had dat ze als een klein kind werd behandeld. “Zo kwam ze al binnen, als mevrouw de directrice. En daar ben ik wel een beetje allergisch voor” zei ze.

Mentaliseren

Dat Marjan op die manier naar zichzelf kan kijken is belangrijk. Het heeft met mentaliseren te maken:

a) het vermogen om te kijken naar jezelf (wat zijn jouw ‘zwakke’ plekken?)

b) te kijken naar de ander,

c) in te zien wat het gedrag van de ander voor jou betekent

d) en ook te kijken wat jouw gedrag met de ander doet.

Marjan gaf op dat punt aan dat ze vermoedde dat mevrouw van Dijk ook wel iets van haar allergie heeft gevoeld.

In het (kunnen) mentaliseren zitten nog wel meer stappen (ik heb er ooit een hele serie blogs aan gewijd), maar dit zijn de basis-elementen. Daar kun je mee verder.

Alleen deed zich in de communicatie met mevrouw van Dijk een nieuw probleem voor. Ze weigerde in gesprek te gaan.

Dubbele boodschap

Watzlawick schreef weliswaar in zijn klassieker ‘De pragmatische aspecten van de menselijke communicatie’ dat je niet niet kunt communiceren, maar deze situatie is toch wel onbevredigend.

Mevrouw van Dijk communiceerde dat ze niet wilde communiceren. Ze eiste van Marjan dat zij wél communiceerde. Een bijkomend probleem was dat mevrouw van Dijk er van was overtuigd dat ze wél communiceerde.

Daarmee dook een tweede laag aan emoties op. Marjan kon er slecht tegen als mensen dubbele boodschappen uitzenden. Mevrouw van Dijk vond van zichzelf dat ze erg goed communiceerde, maar in haar hele houding liet ze zien dat ze niet goed communiceerde. Zij bepaalde en de ander had maar te luisteren.

Machteloosheid

Marjan had daardoor het gevoel dat ze tegen een muur opbotste. Daardoor werd ze met een derde laag emoties geconfronteerd: die van de machteloosheid. En machteloosheid is één van de meest moeilijk te hanteren emoties. Het ligt ook aan de basis van depressieve gevoelens (zie ook het blog: Rad van depressieve interactie). 

Helpen gesprekken? 

Helpt dat als je het zo op een rijtje zet? Marjan gaf aan van wel. Het luchtte haar op. Maar, zo zei ze, ik kan mevrouw Van Dijk gewoon vermijden. Ze zal toch wel niet meer in de winkel komen…

In deze situatie (functionele relatie) kun je inderdaad vermijden. Misschien is dat ook wel het meest verstandig. Het scheelt in ieder geval veel stress.

Familieverhoudingen

Het wordt lastiger als je een in je naaste familie iemand hebt die zich net zo gedraagt zoals mevrouw Van Dijk… In disfunctionele gezinnen zie je vaak ‘controlerend gedrag’: een gezinslid stelt zich boven andere gezinsleden op. Dat raakt veel dieper omdat emoties binnen familieverhoudingen dieper gaan.

Bovendien heb je met je familie heb je een levenslange band, of je dat nu wilt of niet…

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s