Vier gedragssystemen bij hechting

Er zijn vier fundamentele principes die samen het totaalbeeld van de hechting vormen.

1. Het zoeken van nabijheid: gedrag waarmee het kind de aandacht van de opvoeder ‘trekt’. Voorbeelden zijn: het zoeken van oogcontact, lachen, geluiden maken, huilen, de armen strekken om opgepakt te worden. Als vanaf de eerste dagen na de geboorte maakt het kind gericht contact en na een aantal weken breidt dit gedrag zich steeds meer uit.

2. Exploratief gedrag: als het kind zich veilig voelt in de nabijheid van de opvoeder biedt dat ook de ruimte om de wereld te gaan verkennen. Zo leert het omgaan met zijn omgeving. Je ziet dat heel mooi bij peuters. Als het veilig is gaan ze steeds verder weg bij de opvoeder.

3. Het angstsysteem: zodra er iets spannend gebeurt of de omgeving verandert zoekt het kind weer de nabijheid van de opvoeder. Hoe vreemd het ook is: angst vormt dus een belangrijke pijler van de hechting. Door het ervaren van die angst ‘ontdekt’ het kind ook waar het rust en troost kan vinden. Als kinderen geen angst zouden kennen zouden ze ook niet op zoek gaan naar de veilige basis.

Het op onderzoek durven uitgaan en het weer terug gaan naar de veilige basis van de opvoeder vormen samen de dynamiek van de veilige hechting.

4. Het zorgsysteem: de kwaliteit van de opvoeder. Is de opvoeder beschikbaar en betrouwbaar. Kan het kind het gedrag van de opvoeder volgen, herkennen en voorspellen? Ervaart het kind eigen invloed? Dat kan alleen als de opvoeder sensitief is voor de signalen van het kind (aanvoelt wat er met het kind aan de hand is) en weet wat hij/zij moet doen (responsiviteit).

Er is in de wetenschap discussie over de vraag wie de belangrijkste hechtingsfiguur is. Volgens John Bowlby is dat de moeder. Van IJzendoorn is het daar niet mee eens. Het hangt van de leeftijd van het kind af. In zijn algemeenheid kun je stellen dat voor het kind vóór de geboorte en in het eerste jaar de moeder bijna altijd de eerste hechtingsfiguur is.

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s