Sociale attitudes (4)

Een volgende fase in de ontwikkeling van de sociale attitudes wordt door R.E. Abraham de fase van de bevrijding genoemd.

Kenmerkend is dat de persoon zelf wil bepalen. Hij vindt dat niemand zich met hem moet bemoeien. Hij mag zelf denken en doen wat hij wil.

Als pubers en volwassenen in deze fase zijn blijven steken hebben ze een voorkeur voor het doen van spannende, verboden dingen. Ze rebelleren tegen alles wat vast ligt. “Als het moet doe ik het niet.” Ze dagen voortdurend uit om te kijken waar de grens ligt. Een voorbeeld uit het nieuws zijn de gedragingen die op TV zagen naar aanleiding van de problemen in de wijk Poelenburg in Zaandam.

Maar ook de beroepsquerulant die als een macho vecht tegen alle onrecht (de vaste ingezonden brievenschrijvers in regionale dagbladen) zou hier onder kunnen vallen.

Liever gelijk dan geluk

Opmerkelijk is dat het verzet tegen overheersing bij deze mensen zó bepalend is voor hun gedrag dat ze dóór gaan, ook als dat henzelf ernstige schade berokkent. “Liever gelijk dan geluk” (R.E. Abraham). Een gevangenisstraf of een zware boete heeft dan weinig effect. Het versterkt deze mensen juist in het gevoel dat hén onrecht is aangedaan.

Narcisme

In feite gaat het om narcistisch gedrag: “Ben ik in beeld?” Dat de ander schade wordt berokkend doet er dan niet toe. De empathie en zeker het kunnen mentaliseren (wat doe ik met mijn gedrag de ander aan en hoe kijkt de ander vervolgens naar mij?) is nauwelijks ontwikkeld.

Bij de bevrijding staat het streven naar ongebreidelde autonomie centraal. De persoon is vooral tégen, omdat iedere begrenzing kan leiden tot inleveren van autonomie. En dat pikt hij niet. Qua diagnose kom je bij kinderen in de buurt van de ODD: de oppositionele gedragsstoornis.

Ik noem het een stoornis, omdat samenwerking met anderen bijna niet mogelijk is. Binnen de kortste keren ontstaan er conflicten. Van mensen die psychisch gezond functioneren mag je verwachten dat ze in staat zijn om langdurig samen te werken.

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s