Sociale attitudes (1)

Dit verhaal vormt een samenvatting van een reeks korte verhalen die ik al in 2011 schreef over sociale attitudes. Het is vooral knippen en plakken geweest, dus redactioneel zit het verhaal niet zo sterk in elkaar.

Kennis van de sociale attitudes en de object-relaties kan helpen om een aantal thema’s binnen de persoonlijkheid beter te begrijpen, met name de omgang met mensen die boven je staan, met mensen die gelijkwaardig zijn (‘leeftijdgenoten’) en de belevenis van jezelf.

——————————————-

Hoe ga je om met mensen in je omgeving?

Dat is een ingewikkelde taak bij het ‘groter groeien’. Een deel van de mensen leert nooit om op een evenwichtige manier om te gaan met anderen. Omgaan met andere mensen is een complexe taak, want je bent zelf niet steeds dezelfde en de ander wisselt ook voortdurend.

Prof. dr R.E. Abraham maakte in zijn boek Het Ontwikkelingsprofiel onderscheid tussen een aantal fasen in de ontwikkeling van sociale attitudes.

 1. Onsamenhangend gedrag

Als mensen stagneren in de eerste fase van de sociale ontwikkeling leidt dat in sociale relaties tot onsamenhangend gedrag. De persoon reageert direct op prikkels van binnenuit of op prikkels vanuit de omgeving. “Ik word helemaal gek van de geluiden die anderen maken.” “Ik weet vaak niet of het mijn gedachten zijn of die van de ander.” “Als mijn dochter druk binnen komt word ik direct ook helemaal gek van mijn eigen drukte.”

 2. Wisselvalligheid

Een vervolgstap is de wisselvalligheid. Er zitten wel plannen in het denken, maar ze wisselen iedere keer. De persoon past zich als een kameleon aan aan anderen. Verwoordt meneer A standpunt A, dan is dat het standpunt dat de persoon kiest. Maar als er daarna iemand anders werd gesproken (meneer B) wordt het opeens standpunt B. “Vorige week was de buurvrouw op bezoek. Ze zegt dat ik sprekend op mijn moeder lijk. Maar nu zei Tante Jans dat ik precies op mijn vader lijk. Ik denk toch dat ik sprekend op mijn vader lijk en helemaal niet op mijn moeder.” 

In de opvoeding zijn deze mensen zeer wisselvallig naar hun kinderen toe. De kinderen hebben behoefte aan houvast, aan voorspelbaarheid, maar het gedrag van de ouder wisselt per moment. De ouder kan bijvoorbeeld op het ene moment zorgzaam zijn naar de kinderen en op het andere moment juist agressief zijn.

Dit zijn de eerste stappen in de ontwikkeling van de sociale attitudes. De chaos overheerst. De persoon is voor zichzelf en voor anderen onvoorspelbaar.

3. Superioriteit

De volgende stap is dat de persoon controle over de ander wil uitoefenen. Hij is nog niet in staat tot samenwerking. Dit noemt Prof. Abraham de fase van de Superioriteit. De persoon heeft overal een mening over, maar hij beschouwt zijn mening per definitie ook beter dan die van anderen. Oftewel in het blog van maandag: de gefixeerde mindset. Dat kan er toe leiden dat de patiënt aan de dokter gaat voorschrijven welke behandeling er moet worden uitgevoerd.

Mensen die in deze sociale fase zijn blijven steken kunnen onvoldoende rekening houden met de gevoelens, het denken en de vermogens van anderen. Ze willen zelf bepalen en geven de ander weinig ruimte.

In de loop van de ontwikkeling zie je vaak dat deze mensen hun eigen spoor trekken. Omdat ze moeilijk samen kunnen werken raken ze steeds meer geïsoleerd (vaak zonder dat ze dat zelf in de gaten hebben, want ze vinden zichzelf heel bijzonder). Maar omdat ze geïsoleerd functioneren laten ze zich ook onvoldoende bijsturen. Hun mening is de beste, ook als het over het vakgebied van andere mensen gaat….

 

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s