Pillen door de vla

Joost heeft medicatie om te voorkomen dat hij psychotisch wordt.

Er zijn perioden dat hij weigert zijn medicatie in te nemen. Hij vindt dat hij sloom wordt van de pillen. De verwachting is dat hij dan snel af kan glijden en psychotisch kan worden. Momenteel is hij onrustig. Begeleiding denkt dat dit mede te maken heeft met personeelswisselingen. Ze beschouwen zijn gedrag niet als verzet tegen de medicatie, maar als verzet tegen de personeelswisselingen.

Als een cliënt medicatie weigerde was het in het verleden heel gebruikelijk om de medicatie door bijvoorbeeld in vloeibare vorm door de vla te doen. Ook de begeleiding van Joost kiest hier voor. Maar mag dat eigenlijk wel?

Mag stiekem medicijnen toedienen?

Het antwoord is: nee, dat mag niet. Het is namelijk een dwangbehandeling. Zorg die een cliënt niet wil hebben wordt geen goede zorg door deze ongemerkt te geven.

Het gedwongen toedienen van medicatie, ook als dit niet merkbaar gebeurt, is een vorm van vrijheidsbeperking. Dat dit zo gaat is niet volgens de geldende wettelijke regels en ethische normen. Van dwangbehandeling moet de cliënt op de hoogte zijn en het kan alleen binnen een passend juridisch kader, zoals een IBS (In Bewaring Stelling) of een RM (Rechterlijke Machtiging). 

Behandelrelatie

Maar als je de maatregel ‘ontdoet’ van de juridische aspecten: wat betekent het dan voor Joost? Je loopt een aanzienlijk risico dat je de behandelrelatie op scherp zet. Dat kan vergaande gevolgen hebben. Zo heb ik een cliënt gekend die vervolgens maar zijn eten en drinken weigerde, want overal kon ‘iets’ inzitten.

Multidisciplinair

Voordat deze keuze gemaakt wordt moeten eerst een aantal stappen worden genomen. Er moet multidisciplinair worden overlegd wat de achtergrond van het verzet van Joost tegen de medicatie is en wat mogelijke alternatieven zouden kunnen zijn.

Joost is beperkt in zijn cognitieve vermogens. Er is daarnaast sprake van autisme. Als Joost iets niet begrijpt is zijn reactie dat hij de hakken in het zand zet. De kans is aanzienlijk dat dat momenteel ook aan het hand is: veel gesprekken die hij niet begrijpt en wisselingen van personeel/ komst van nieuw personeel dat hij ook al niet begrijpt. Het kan ook zo zijn dat hij van iemand heeft gehoord van je van medicijnen suf kunt worden.

Is Joost dwars?

In het verleden heeft begeleiding veel tijd geïnvesteerd in het overhalen van Joost om zijn medicatie in te nemen. Maar hoe meer men probeerde om Joost medicatie te laten slikken, des te meer leek hij medicatie te gaan weigeren. En daarmee ontstond steeds meer het beeld van een dwarse Joost. De sleutel zit niet in het overhalen van Joost om zijn medicatie te slikken maar de gesprekken zouden stapsgewijs zo gevoerd moeten worden dat begrepen kan worden waarom Joost zijn medicatie weigert.

Gesprekken in één hand

Het gevaar is dat het hele team zich gaat storten op deze gesprekken in de hoop Joost een spannende uitspraak te ontlokken. Dat leidt alleen maar tot meer verwarring. De gesprekken moeten gevoerd worden door een begeleider met wie Joost een vertrouwensband heeft, of met een extern vertrouwenspersoon.

Stappen

Eerst moeten er weloverwogen stappen genomen worden om tot een goede analyse te komen van de achtergronden van het verzet van Joost.

Daarnaast moet ingezet worden op het herwinnen van het vertrouwen van Joost. Dat uiteraard tegen de achtergrond van de mate waarin er gevaar bestaat dat hij snel in een psychose kan geraken.

Pas daarna kan mogelijk besloten worden tot dwangbehandeling. Ook het stiekem toedienen van medicatie is een dwangbehandeling. Daar horen dus ook juridische regels bij.

Naar aanleiding van casus 2 in: Ethische dilemma’s in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking (Schermer, Ewals en Weisz;  Van Gorcum, 2016). 

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s