Spanningsdriehoek (3)

Auteurs als Ivan Boszormenyi-Nagy en ElseMarie van den Eerenbeemt beschrijven hoe het zoeken naar autonomie kinderen in hun emotionele greep kan houden. Barbara Dobrick beschrijft vijf reactiepatronen van kinderen op hun ouders.

Transgenerationeel

Het ingewikkelde is dat de wijze waarop je als kind automie weet te bereiken ook weer van grote invloed is op de wijze waarop jij je kinderen opvoedt. We spreken dan van transgenerationele problematiek.

Conflicten met andere volwassenen

Maar het heeft ook grote gevolgen voor de wijze waarop je als volwassene omgaat met andere volwassenen. Dat kan binnen de eigen familie zijn, op het werk, met de buren, met mensen in de kerk. Bij mensen die steeds weer botsen met anderen of die contacten verbreken is vaak sprake van allerlei afweer als gevolg van een beschadigd proces in de vorming van de eigen identiteit.

De familie van Ben

Bij de familie van Ben ontdekte ik hoezeer de broers en de zus worstelden met hun eigen autonomie. Ze beschreven hun moeder als zeer bepalend. Ze had tot over het graf voor haar gehandicapte zoon willen zorgen. Tegelijkertijd deden de beide broers en de zus hetzelfde. Datgene wat ze niet wilden zijn werden ze toch. Ze wilden voor hun gehandicapte broer bepalend zijn. Daarbij kwam de vraag wat de broer zelf voor voorkeur had niet eens in hen op.

Tegelijkertijd hadden de drie kinderen het gevoel nooit goed genoeg te zijn. Ze móésten zorgen. De broer met wie we contact hadden zorgde niet goed en zij konden het beter.

Beter verstaan

Ik vermijd het liefste conflicten, dus dit was een lastige kluif voor mij. Maar het proces begrijpen hielp mij wel een stukje in de richting van het begrijpen van de strijd tussen deze familieleden. Ik hou alle drie de ruimte willen geven en niet iemand willen uitsluiten. Alleen was met de  ‘inval’ bij de broer voor mij wel een duidelijke grens overschreden waar ik even van moest bijkomen

Helaas hielp mijn begrip de familieleden niet bij het elkaar beter elkaar leren verstaan. Ik was natuurlijk ook hun therapeut niet.

Vastbijten

Chiel Egberts schrijft hoe in deze situaties vechten een strategie kan worden die ontwrichtend werkt. “Het bezorgt de vechter én degenen met wie je in gevecht bent heel wat moeilijkheden.” Je zou ook kunnen zeggen: ‘de energie gaat in de verkeerde dingen zitten’. Zoals schreeuwen niet helpt als je je gelijk wilt halen, zo helpt vastbijten in het eigen gelijk ook niet. Het werkt destructief.

Eerste stap

Eigenlijk is de eerste stap die je moet maken om uit de heilloze weg van actie en reactie te komen: leren loslaten. Dat lukt vastbijters, ‘moeters’ nauwelijks.

Chiel geeft een voorbeeld van een situatie waarbij ouders en begeleiders lijnrecht tegenover elkaar stonden.

Zodra een ouder een voorbeeld noemde van ‘slechte zorg’ was er een begeleider die reageerde dat het voorbeeld helemaal niet klopte. Zodra een begeleider zei niet voldoende geïnformeerd te worden door de ouders was er weer een ouder die zei dat de begeleiders eerst maar eens beter moesten leren lezen.

De stellingen waren dus al betrokken en die stellingen werden niet meer verlaten. Typerend is dat je dan al gauw spreekt van strijdende partijen. En partijschappen werken juist averechts in de zorg. Daar zijn de cliënten de dupe van.

De tweede avond is Chiel anders begonnen. Er werd niet gesproken in termen van welles-nietes. Ouders vertelden een verhaal over hun kind en begeleiders vertelden hun verhaal. “Er werd niet gediscussieerd. Dat voelde al direct een stuk beter.”

 

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s