Mondzorg en spiegel

Eén van de laatste dingen die kinderen zélf kunnen is het tandenpoetsen. Tot het tiende jaar moeten kinderen nagepoetst worden.

Het poetsen is oa. ingewikkeld omdat het vraagt om een complexe oog-hand-coördinatie, terwijl je daarnaast ook overzicht moet houden over je tanden en kiezen: wat heb je al wél gedaan en wat nog niet?

Lichte verstandelijke beperking

Veel mensen met een lichte verstandelijke beperking zijn nog niet goed in staat om zelfstandig hun tanden te poetsen. De meesten van hen wonen tegenwoordig begeleid zelfstandig. Ambulant begeleiders worden zelden ingezet voor de mondzorg.

De toestand van het gebit van veel mensen met een lichte verstandelijke beperking is slecht tot rampzalig. Soms moeten ze rond hun 20e jaar al een kunstgebit. Vaak vinden ze dat trouwens geen probleem. Hun ouders hadden op hun 20e ook een kunstgebit. Bovendien ben je dan ‘van alle gezeur af’.

Marjan poetst niet goed

Op mijn werk is onduidelijk hoe het komt dat Marjan zo’n slechte mondzorg heeft. Ze lijkt wel te willen poetsen. De mondhygiëniste heeft regelmatig met haar geoefend. Toch komt ze iedere keer weer bij de tandarts met een zeer slecht gepoetst gebit. Wat kan de oorzaak zijn?

Huisbezoek

Ik besluit er een huisbezoek aan te wagen. Marjan vindt het leuk dat er iemand op bezoek komt. Ik ben voor haar geen bedreiging. Ze bewoont een een Amsterdamse (2-kamer) bovenwoning.

Marjan wil wel aan mij voor doen hoe ze poetst. Het blijkt thuis moeizaam te gaan. Ze krijgt het gewoon niet goed voor elkaar. De benedenkant wordt meerdere malen gepoetst, aan de bovenkant komt ze bijna niet toe.

Geen overzicht

Het blijkt dat Marjan geen overzicht heeft over hoe ze poetst, over hoe ze structuur aan kan brengen in het poetsen. Hoewel er een poetskaart is gemaakt (met instructies hoe ze moet poetsen en in welke volgorde) lukt het haar niet om die theorie in praktijk te brengen. Ze kijkt wel naar de kaart, maar kan wat ze ziet niet in praktijk brengen. De coördinatie van het handelen (van zien naar praktisch handelen) krijgt ze niet voor elkaar. Maar waarom lukt dat bij de tandarts dan wel?

tanden poetsenBij de tandarts gaat Marieke voor de spiegel staan. Ze kijkt heel gericht in de spiegel en ziet dan waar ze moet poetsen. De spiegel weerspiegelt haar handelen. Ze kan zien waar ‘ze is geweest’ en ‘wat er nog moet volgen’. Dat de spiegel de beelden in spiegelbeeld weergeeft is voor haar geen probleem.

Spiegel thuis

De vervolgstap is logisch: Marjan moet thuis boven de wasbak een spiegel hebben hangen!

Zoiets bedenk je niet in de behandelkamer, je ontdekt het pas bij een huisbezoek…

Er stroomde trouwens nog wel wat water door de Amstel voordat de spiegel écht hing. Marja is nogal verlegen. Ze wist aan wie ze wilde vragen om de spiegel op te hangen, maar ze durfde het toch niet te vragen…

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s