Passief-agressief gedrag (3)

De beide blogs over passief-agressief gedrag riepen een aantal reacties op. En er werd om nog wat meer informatie gevraagd. In dit blog weer een aantal gedragskenmerken, die soms samenvallen met kenmerken uit vorige blogs.

De ontwikkelingsdynamiek (in welke fase van de sociaal-emotionele ontwikkeling ligt de basis van dit gedrag?) beschrijf ik niet in deze blogs.

  1. Weerstand oproepende vragen stellen. 

Soms kunnen passief-agressieve mensen opmerkelijk stevige uitspraken doen. Maar het zijn ondergrondse acties: niet bedoeld op zelf duidelijk te zijn, maar om de ander de hete kolen uit het vuur te laten halen.

“Ben je helemaal gek geworden?”

“Hoe in de wereld kom je er bij dat ik dat zou kunnen doen?

Het effect is dat je passief kunt blijven en dat de ander in actie moet komen om zich te verdedigen.

  1. Wishful thinking via indirecte vraag

Hier lopen jaloezie (één van de bouwstenen van passief-agressief gedrag en passieve agressie door elkaar heen). Kenmerkend is dat wat een compliment lijkt aan een persoon bedoeld is om de aandacht op jezelf te vestigen.

“Dat lijkt me nu zó leuk om daar eens te kunnen kijken!”

“Die schoenen lijken me erg mooi, maar helaas, ik heb er het geld niet voor.”

  1. Zo min mogelijk aandacht besteden aan datgene wat de ander zegt of doet.

Een heel bekend voorbeeld: iemand wil iets vertellen, maar jij kijkt steeds op je smartphone.

Psychotherapeute Jessica S. Campbell tekent hierbij aan: het mechanisme is hetzelfde als in andere processen: in feite blijf je passief, maar de ander wordt uit de tent gelokt: híj moet in actie komen). Vraagt hij dan bijvoorbeeld: ”hoor je me wel?” dan reageer je min of meer ongelijkt met als boodschap hoe hij er bij komt dat je niet zou luisteren.

  1. Treuzelen, uitstellen: 

Op het werk lange pauzes nemen, op het laatste moment ergens naar toe lopen, steeds maar net de deadline halen.

  1. Ontkennen en niet betrouwbaar zijn. 

Mensen met passief-agressief gedrag zijn meesters in het ontkennen van dingen die geregeld zijn en als keerzijde daarvan zijn ze minimaal betrouwbaar.

Als ze iets hadden moeten doen hebben ze vaak een excuus: je had de uitnodiging niet ontvangen, je was de tijd kwijt dat je verwacht werd, het bleek dat het OV niet reed.

Dat kan allemaal waar zijn, maar bij passief-agressief gedrag gaat het er om dat je werkelijke boodschap niet zichtbaar wordt. Je zegt niet wat je denkt, maar je verstopt je boodschap achter een excuus.

  1. De ander buiten spel zetten

Stel je mag iemand op je werk niet. Je gaat met je collega’s lunchen en je vraagt iedereen of ze mee gaan een kroket scoren. Alleen die ene collega vraag je niet persoonlijk of hij mee komt.

Je collega gaat met vakantie, hij zegt ‘tot over drie weken’, maar je wenst hem geen goede tijd toe. “OK, tot dan…” Kenmerkend is ook weer dat de passief-agressieve persoon graag wil weten hoe de ander reageert. Het gaat hem eigenlijk om dat de ander uit de tent wordt gelokt terwijl hijzelf probeert vervolgens buiten schot te blijven (‘ik had het niet goed gehoord’, ‘ik zat midden in een berekening’).

7. Het werk van een persoon moeilijk maken

Je hebt gehoord dat er een deadline is aangegeven waarbinnen je je vakantiewensen voor het rooster op moet geven. Je collega was er niet, maar je vertelt het hem ook niet. Je hoopt dat je collega daarmee achter het net vist. En je bent ook weer erg nieuwsgierig hoe die collega daar op zal reageren (‘net goed, eigen schuld’). Misschien maakt hij zelfs ruzie met de baas…

Of je collega is al lang op zoek naar een bepaald artikel, je weet dat het ergens te koop is, maar je zegt er niets van. Hij zoekt het zelf maar uit. Mocht het artikel verkocht zijn, dan zeg je dat dat je het artikel had zien staan, maar je wist niet dat de persoon er nog steeds naar op zoek was.

8. Score bijhouden

Iemand ‘betaald zetten’ als hij iets vergeten is. Dat doe je door een score bij te houden.

“Jij hebt mij toen niet geïnformeerd over dat er wat er aan de hand was met moeder, nu informeer ik jou niet.”

“Jij kwam niet op mijn verjaardag, dus ik ‘vergeet’ nu jouw verjaardag en laat niets van me horen”. Je komt niet alleen niet, je laat ook niets van je horen. Alweer in de hoop dat de ánder in actie komt en dat jij verongelijkt kunt reageren…

 

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s