Inspectierapport

Ik loop met een arts naar het station. Een zeer betrokken specialist die medewerkers en cliënten persoonlijk kent en weet wat er op zijn instelling aan de hand is.

Onderweg vertelt hij wat hem bezighoudt. “Ik heb geen rustige avond. Ik weet dat er op verschillende afdelingen vanavond geen gekwalificeerd personeel werkt. Maar op één van de afdelingen is iemand aanwezig die bevoegd en bekwaam is als één van de cliënten een heftig epileptisch insult zou krijgen en er specialistisch verpleegkundig handelen nodig is.”

Vingertje

De afgelopen week kreeg een aantal organisaties in de verpleeghuiszorg van de inspectie een dikke onvoldoende.

De afgelopen week was ik nog op een locatie met een onvoldoende op bezoek. De begeleidsters die ik sprak voelden zich door het rapport erg miskend. Volgens haar was vooral het papierwerk niet op orde. “Je doet je werk met hart en ziel, maar je kunt niet én voldoende aandacht aan de bewoners geven én al je papieren steeds bijhouden.” Dat laatste was het ook wat hen steeds meer tegen was gaan staan. “Overal en altijd dat vingertje als je iets niet hebt ingevuld. Altijd dat rode potlood. Er valt altijd wel iets te vinden wat niet op orde is.”

Complexe zorg

Zowel in de intramurale gehandicaptenzorg als in de ouderenzorg is de problematiek de afgelopen decennia steeds complexer geworden. Mensen moeten in hun eigen omgeving kunnen blijven wonen, tenzij het niet anders kan. Dat is op zichzelf een goed streven. Het leidt er wél toe dat de zorg binnen de instellingen steeds meer complex is geworden.

“Het verpleeghuis van nu is ziekenhuis, psychiatrische kliniek en hospice onder één dak” schrijft René Steenhorst. “Je kunt op één afdeling te maken hebben met schreeuwende en agressieve bewoners, verslaafde ouderen, ouderen met psychiatrische stoornissen, mensen met complexe palliatieve zorg, ernstige ademhalingsproblemen of dialysepatiënten.” 

Het streven naar ‘zo gewoon mogelijk’ leidt tot een verzwaring van de zorg als het thuis echt niet meer kan. Dat is de keerzijde van de huidige ontwikkeling. Het zou moeten betekenen dat je binnen de instellingen meer gekwalificeerde handen aan het bed zou moeten hebben. Maar door de bezuinigingen in de zorg wordt nu door veel instellingen vooral ingezet op goedkopere krachten (‘helpenden’). Ze doen met liefde hun werk. Maar ze missen de kennis die nodig is als het gaat om complexe situaties en om de ingewikkelde registratiesystemen te volgen.

Volgens Anja Jonkers, hoofdinspecteur voor de verpleeghuiszorg, is 23% van het personeel op de werkvloer ‘onbekwaam’ (in: Trouw). Dat is wat de arts bedoelde: ‘er zijn geen mensen in huis die kunnen handelen als het echt mis gaat’. 

Katheter

Onlangs hoorde ik in de trein een gesprek tussen twee stagiaires. Eentje vertelde dat ze bij een man een katheter had aangebracht. Ze was in haar eentje aan het werk op de afdeling, degene die dienst had was naar een andere afdeling geroepen ‘en dat duurde nog al lang’.  Ze had niet de bevoegdheid toe, maar ze had al wel in de opleiding geleerd hoe het moest. En het was goed gegaan. Volgens haar was het ‘dus OK’.

Ik kreeg er de koude rillingen van. Je verwacht in een zorginstelling dat de mensen die verpleegkundige handelingen uitvoeren daar voldoende voor zijn opgeleid. Maar dit kan dus ook gebeuren. Hoe gaat dat straks bij mij?

Fouten aanwijzen

Zou de inspectie een week lang op de werkvloer rondlopen, dan kan men tientallen van dit soort situaties rapporteren.

Bovendien zou dan ook blijken dat er nog veel meer papierwerk niet op orde is. Dat laatste is controleerbaar. Daar worden instellingen ook naar verhouding veel te vaak op afgerekend.

Dat eerste: dat medewerkers handelingen verrichten waartoe ze niet bevoegd en/of bekwaam zijn, dat is een gevolg van de ontwikkelingen van de afgelopen tien jaar: veel meer complexe zorg en paradoxaal genoeg minder opgeleid personeel.

Bejegening

Maar het belangrijkste is de bejegening. Medewerkers die met hart en ziel voor de bewoners, voor hun cliënten, gaan. Het is het hart van de zorg, maar deze dagelijkse bejegening op de woningen krijgt nauwelijks aandacht.

Door wie zou je het liefste verzorgd willen worden? Door een medewerker die precies het protocol volgt en alle vinkjes keurig op de goede plek in de computer zet (dat wordt dan goede zorg genoemd)? Of door een medewerker die misschien niet alles volgens protocol doet maar even een nat washandje pakt om je gezicht wat op te frissen als je ligt te zweten in bed?

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s