Kathedraal op eigen erf

Boer Harkema is een bijzondere man.

Kerk Harkema 4Hij verbouwt niet alleen kippen, eenden, koeien en graan, maar hij bouwt op zijn terrein ook allerlei bijzondere bouwwerken. Zoals dit kerkje benevens boerderij. Je zou het min of meer follies kunnen noemen, maar dat woord dekt de lading niet echt, want dit zijn geen zelfverzonnen ‘zinloze’ bouwwerken.

Je vindt de boerderij aan een doodlopende weg in het land ten noorden van Aduard.  Sinds enige tijd kunnen fietsers trouwens verder fietsen, een pad van betonplaten leidt naar Bleswerd.
Kerk Harkema 1Rond 1960 werd Albert Harkema er veehouder. Veertig jaar later was een lang gekoesterde wens in vervulling gegaan: een eigen kerk. Er staan er in Groningen honderden, vaak zeer oud, maar dit exemplaar valt wat de geschiedenis betreft aanzienlijk uit de toon.
Toen we drie jaar geleden op het Hogeland met vakantie waren heb ik een poging gedaan om het kerkje te vinden, maar het stond niet op de kaart en we hadden geen internet. Daardoor misten we het kerkje en kwamen bij het geboortehuis van mijn moeder uit.
Harkema begon met het uitgraven en vergroten van de oude gracht om zijn kloosterboerderij en bouwde de kop-hals-romp boerderij in miniatuur na, als onderkomen voor de eenden. Later construeerde hij er een toren.
Kerk Harkema 2Maar wat is een kerk zonder toren? Die vind je ook wel in Groningen en Friesland. Een vroegere collega heeft zelfs een heuse zadeldaktoren in haar tuin staan. En drie jaar geleden stond er ook zo’n boerderij met toren in de buurt van Bedum te koop. Maar mét kerk is natuurlijk wat echter.
Kerk Harkema 5 orgel en de zeeDus bouwde Harkema een kerk. De 12.000 bakstenen haalde hij uit België, het orgel uit IJhorst en de Mariabeelden uit katholieker oorden.
Het kerkje lig in het hart van het oude eiland Middag, aan alle kanten omgeven door een zeer oud landschap met veel kloosters. Het bewerken van de landerijen lieten de monniken over aan de zogenaamde conversen, halfmonniken.
Overal in het landschap rond Aduard bouwde het klooster op terpen (wierden) boerderijen, waar de conversen hun arbeid verrichten. Na gedane arbeid bezochten ze de kloosterkerk.
Kerk Harkema 6Soms werd er bij de boerderijen een kapel gebouwd met een slaapzaal en een eetzaal, zodat ze niet iedere keer naar ’t klooster hoefden te lopen. Zo’n kleine agrarische kloostergemeenschap werd een ‘voorwerk’ genoemd (die naam kom je ook tegen in Ostfriesland bij Emden). 
 Op een gedenksteen van de boerderij van Harkema staat het woord ‘Arbere’. Dat betekent graanschuur. Het is een oud-fries woord. Ooit werd de Friese taal vanaf Gaasterland tot in Denemarken (langs de kust) gesproken.
Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

One thought on “Kathedraal op eigen erf”

  1. Grappige en bijzondere hobby van boer Harkema. Wij vertoefden onlangs in Ulrum en Zoutkamp, maar dit was ons niet bekend anders hadden we daar wellicht ook een kijkje genomen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s