Bemoeizorg (1)

Geen zorg willen

Veel begeleiders en behandelaars die met mensen met een lichte verstandelijke beperking en/of met ernstige psychische problematiek werken lopen er tegen aan. Het is voor hen eigenlijk dagelijkse kost. Maar ook mensen in met name de ambulante ouderenzorg.

Hoe ga je om met cliënten die naar jouw oordeel zorg nodig hebben, maar die geen inmenging in hun leven dulden?

Bijvoorbeeld iemand die zijn huis totaal verwaarloost zodat er een ernstig gezondheidsrisico ontstaat, een persoon die zóveel verzamelt dat hij niet eens meer bij zijn bed kan komen, iemand die zijn medicatie weigert, een persoon die verslaafd is geraakt aan alcohol of drugs, een vrouw met een lichte verstandelijke die met allerlei mannen onbeschermde seks heeft, iemand die zó ongezond en veel eet dat zijn gezondheid al op korte termijn groot gevaar loopt?

Er is een probleem, maar niemand die er iets aan lijkt te kunnen doen. Deze mensen worden wel de zorgwekkende zorgmijders genoemd.

Lichte verstandelijke beperking

Voor de groeiende groep van mensen met een lichte verstandelijke is een probleem dat daarbij een juridisch kader ontbreekt. Ze vallen dus tussen wal en schip. Ze hebben rechten en dat maakt dat begeleiders zich vaak machteloos voelen: het gaat een keertje mis. Cliënten vinden vaak dat begeleiders best iets mogen vinden, maar dat ‘bemoeien met’ een stap te ver is.

 “Je mag best zeggen dat ik heel ongezond eet, maar je mag niet in de koelkast kijken, laat staan dat je samen met mij boodschappen gaat doen”.   

Brenda Frederiks, Vivianne Dörenberg en Maroesjka van Nieuwenhuijzen deden aan de Vrije Universiteit in Amsterdam uitgebreid onderzoek naar de (on) mogelijkheden van bemoeizorg bij cliënten met een lichte verstandelijke beperking, die extra ondersteuning nodig hebben om richting te kunnen geven aan hun leven. Ze definiëren deze bemoeizorg als “het ongevraagd hulp geven aan een cliënt, terwijl de cliënt verbaal danwel non-verbaal laat zien dat hij of zij het er niet mee eens is”.

Autonomie

Eén van de problemen die speelt in de zorg voor mensen met een lichte verstandelijke beperking is de sociaal-emotionele ontwikkelingsfase – maar waar in de bijdrage niet op in wordt gegaan – waarin veel cliënten verkeren. Er is sprake van een grote behoefte aan autonomie, omdat ze los willen kunnen komen van hun ouders en zelf beslissingen willen kunnen nemen. Dan sta je niet echt open voor wéér een begeleider die komt vertellen hoe je moet handelen. Daar komt nog bij dat veel cliënten al hun hele leven hebben gehoord wat ze niet goed deden. Daar zijn ze extra ‘allergisch’ voor geworden.

“Ze is nog erger dan mijn moeder” zei Johnny tegen mij. “Dacht ik op mezelf te kunnen wonen, komt zij me ook nog een keer vertellen dat ik mijn aanrecht op moet ruimen. Dat weet ik nu toch wel! Maar ik wil het zelf bepalen!”

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s