Job komt bij de tandarts

Werk bij de tandarts

Een deel van mijn werk is: meedenken over de behandeling van mensen bij de tandarts (mensen met een verstandelijke beperking, psychiatrische problematiek of geriatrische patiënten). Ik schrijf altijd een uitgebreid verslag, met handvatten voor de vervolgbehandelingen. Inmiddels heb ik honderden van die verslagen. Er is nu gevraagd om er ook een boek over te schrijven, maar dat is voor mij nog een hobbel. Wat moet ik in een boekenkast?

Dit is een deel van het geanonimiseerde verslag van de observatie van een behandeling. De vervolgstappen (verdere analyse en behandelplan) staan er niet bij. Dat is voer voor de behandelaars.

Job komt de behandelkamer binnen

Job is een man van 20 jaar oud met een zeer ernstige verstandelijke beperking. In verstandelijk opzicht functioneert hij tussen 18 en 24 maanden. In sociaal emotioneel opzicht schat ik hem lager in, mogelijk tussen 5 en 10 maanden.

Als Job de behandelkamer binnen komt valt mij op dat hij eerst de hele ruimte bekijkt: alle hoeken van de kamer, maar ook wie er allemaal zitten. Dan ziet hij de behandelstoel. Dat is bekend terrein. Ik weet niet of hij de stoel herkent als de stoel van de tandarts, maar het lijkt er wel op dat hij de stoel ziet als ‘iets’ waar je op kunt gaan zitten.

Eenmaal bij de stoel gekomen gaat hij er met een aantal onhandige bewegingen languit in/op liggen. Hij geeft mij de indruk dat hij niet precies weet hoe zijn lichaam in deze stoel ‘in elkaar zit’ (‘proproceptief?’).  Mogelijk geeft de stoel te weinig houvast waardoor hij zijn lichaam niet voldoende ervaart. Hij ligt ‘verloren’ in de stoel.

Bij wie hoort Job?

Bij binnenkomst is de vraag wie de regie heeft. Mijn indruk is dat Job ondertussen ook bezig is om bevestiging te zoeken bij alle vier (!) mensen in de ruimte: bij wie hoor ik? Wat opvalt is dat hij vooral begeleidster Dieneke goed in de gaten houdt. Het ‘lijntje’ is er vooral met haar. De vraag is zelfs of hij de tandarts wel in beeld heeft. .

Als de tandarts met de tandenborstel bij Job in de buurt komt doet hij zijn ogen dicht. Een hypothese is dat op dit moment het tempo te hoog ligt (‘welk tempo heeft Job qua ‘bewegingszien’’?). Zijn ogen werden eerst groter (hypothese: ‘arousal’, schrik) en daarna deed hij ze dicht. Het kan ook zo zijn dat de combinatie van auditieve en visuele informatie te belastend is (de combinatie van informatie via deze twee zintuigkanalen kan al snel veel zijn).

Wat is een tandenborstel?

Een ander vraagstuk is of Job de tandenborstel wel als tandenborstel herkent. Als hij op een vroeg niveau waarneemt (het zogenaamde sensatie- of presentatieniveau) is een tandenborstel bij de tandarts niet automatisch een tandenborstel. Wat hij op de woning heeft geleerd past hij bij de tandarts niet zomaar toe.

Daar komt bij dat de tandarts nog steeds niet bij Job in beeld is. Op zijn emotionele niveau van functioneren kan hij maar één persoon tegelijk als houvast aan. Dat is in dit geval begeleidster Dieneke. De tandarts is voor hem een vreemde die niet in zijn plaatje past.

De blauwe button

Er komt nog iets bij. Job is aangeleerd dat zijn begeleider altijd een blauwe button op heeft. Dat is omdat hij personen niet goed kan onderscheiden. Dus kijkt hij vooral naar de button. Begeleider Dieneke heeft nog steeds de button op. En Job houdt haar steeds in de gaten, want zij hoort bij hem.

Als er eerst een overdracht plaats had gevonden van de button van Dieneke naar de tandarts was er een kans geweest dat Job had geschakeld: nu hoor ik bij haar. Dus een tandarts met een blauwe button. Dat is niet gebeurd. Het gevolg is dat de tandarts niet bij hem in beeld is. De kans is groot dat de behandeling vandaag niet gaat lukken omdat de communicatie voor Job niet duidelijk was.

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s