Wat is waarheid? (2)

Tante Sjaan had de oorlog meegemaakt en dat had haar leven getekend.

Het waren zware tijden geweest voor de familie. Er waren onderduikers in huis geweest. En dan die voortdurende dreiging die je als kind ook voelde: als er maar geen razzia kwam.

Maar ook de jaren na de oorlog waren zwaar geweest. Aan veel dingen was een tekort geweest. Etenswaren waren op de bon. Woonruimte was nauwelijks voorhanden.

Tante Sjaan wist te vertellen hoe de Canadezen het dorp waar ze woonde waren binnen getrokken. De euforie van die tijd, en hoe ze als kind mee had genoten van de eerste dagen na de bezetting, het gevoel van eindeloze bevrijding. Het leven leek één grote bevrijdingsdag.

Maar dan was er ook weer het verdriet. Een jongen die ze goed had gekend en die in Duitsland te werk was gesteld en daar om was gekomen tijdens een bombardement. Een man uit het dorp die in een concentratiekamp was omgekomen.

De verhalen van Tante Sjaan had ik voor waar aangenomen. Goed, ze was bekend met een behoorlijke mate van dramatische expressie, maar het leek allemaal echt waar. Totdat ik er op de één of andere manier achter kwam dat Tante Sjaan in 1944 was geboren. Die intocht van de Canadezen had ze nooit bewust mee kunnen maken. De jongen die ze goed had gekend had ze helemaal niet gekend en hij had haar ook nooit gezien. Hij was al voor haar geboorte naar Duitsland gegaan.


In de vakantie las ik een boek van een auteur die ook de oorlog had meegemaakt. Met veel verve beschrijft hij de jaren voor de oorlog. Hoe hij in Nederlandse bladen leest over de veranderingen in Duitsland. Er moesten daar dingen aan de gang zijn waar we ons in Nederland nauwelijks bewust van waren. Om achter de werkelijkheid te komen maakt hij als puber een reis op de fiets naar Duitsland.

De schrijver vertelt ook over de hongerwinter. Hoe alle voedsel steeds schaarser werd. En hoe opgetogen de mensen waren toen daar eindelijk – na allerlei bombardementen – ook iets goeds uit de lucht kwam vallen: de voedseldroppings door de geallieerden. Het zweedse brood waar cake van werd gemaakt.

Het verhaal van de schrijver las als een realistisch ooggetuigenverslag. Ik was er van overtuigd dat hij dit allemaal met eigen ogen gezien (en ervaren) had.

Toen ik op zoek ging naar meer bronnen van deze schrijver ontdekte ik dat hij in 1944 was geboren. Hij had dus helemaal de opkomst van de nazi’s niet meegemaakt. En die voedseldroppings kan hij als baby ook nooit in zijn bewuste geheugen hebben opgeslagen.

De schrijver kan in ieder geval heel realistisch schrijven. En Tante Sjaan kan heel realistisch vertellen. Ze kunnen fantasie en overlevering tot eigen werkelijkheid maken. Kennelijk was 1944 een fantastisch geboortejaar.

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

2 thoughts on “Wat is waarheid? (2)”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s