Hechting en trauma (slot)

Soorten trauma’s

Er wordt onderscheid gemaakt tussen allerlei vormen van trauma. Daar gaan deze blogs echter niet over. Waar ik naar op zoek ben is hoe een onveilige hechting behandeling in de weg kan staan.

Ieder mens loopt in zijn ontwikkeling deuken en blutsen op. Welk effect dat heeft op de verdere ontwikkeling is van veel factoren afhankelijk. Soms ontwikkelt een negatieve ervaring zich tot trauma. Maar hoe zwaar wordt vervolgens de behandeling? Hoe lang gaat de behandeling duren? Het antwoord op die laatste vragen heeft mede te maken met de kwaliteit van de hechting.

Neem bijvoorbeeld Mariska. Ze wilde in therapie om alle puin uit haar leven te kunnen ruimen. Ze heeft een buitengewoon onveilige jeugd gehad, heeft allerlei trauma’s meegemaakt en is van pleeggezin naar pleeggezin verhuisd (vanaf haar derde jaar). Ze vertoont veel kenmerken van een hechtingsstoornis. Bovendien heeft ze een (lichte) verstandelijke beperking.

Dilemma

Gaat het ‘open leggen’ van ‘oude wonden’ bij Mariska werken? Dat was destijds een essentiële vraag. De psychiater vond behandeling riskant vanwege de kans op ontregeling. Een behandelaar van een andere organisatie gaf een tegengesteld advies: het was de moeite waard is om te kijken hoe ze gaat reageren op behandeling.

Mijn vraag was destijds in hoeverre de combinatie van verstoorde hechting, haar verstandelijke beperking én veel belastende ervaringen haar draagkracht wat betreft de behandeling te boven zou gaan. Het liefste had ik haar geholpen om puin te ruimen, maar zou de schade niet groter zijn dan de winst?

Overigens: ik baseerde me ook op eerdere ervaringen van behandelaars. Zij waren steeds gestrand op de weerstand bij Mariska. Bij drie behandelaars was ze plotseling weg gebleven en had daarna nooit meer iets van zich laten horen. Eén behandeling was met EMDR, waar men hoge verwachtingen van had gehad. Mijn hypothese achteraf was dat ze de behandeling als te onveilig heeft ervaren.

Omdat ze begeleid zelfstandig woonde in de grote stad vonden we het risico op decompensatie te groot. Als daarvoor gekozen zou worden zou de keuze gemaakt moeten worden voor een (semi-) gesloten behandelsetting komen te liggen

Behandeling

We kozen er destijds (in samenspraak met de GGZ) voor om voorlopig de geschiedenis te laten rusten en het accent op het hier en nu te leggen.

  1. Bij Mariska is wel gekozen voor één therapievorm, namelijk psychomotore therapie (PMT). Maar daarbij ging het vooral om de manier waarop haar lichaam nu op spanning en stress reageerde.
  2. Daarnaast werd geprobeerd om haar te helpen de veerkracht te vergroten. Wat heeft Mariska nodig om in haar omgeving te functioneren. Werk, fysieke bezigheden, voldoende nachtrust enz.
  3. Ook werd gewerkt aan de verbinding: kunnen we haar helpen om zich thuis te voelen tussen de mensen om zich heen? Dat is een complexe bezigheid die hoge eisen stelt aan de dagelijkse begeleiders. De valkuil is dat er teveel vanuit de relatie wordt gewerkt en dat is iets wat ze juist niet aan kon. Vanwege de situatie was er meerdere malen per maand een gesprek op de woning om te horen hoe het met de begeleiders ging (en daarna pas: hoe het met Mariska ging).

Met dat laatste punt kom ik bij een thema dat in de cursus over hechting een centrale rol speelt. Bij de begeleiding van mensen met verstoorde hechting kom je altijd jezelf nadrukkelijk tegen. Het gedrag van deze mensen confronteert ook jou met je eigen zwakke plekken.

Ontwikkeling

Gelukkig ging het heel langzaam aan, met vallen en opstaan, wat beter met Mariska. Ze ging zich meer thuis voelen op de woning, kon beter vertellen wat haar dwars zat en meer hulp vragen en had minder ‘uitbarstingen’. Naarmate ze zich meer thuis voelde verminderde ook het ‘piekeren’ over allerlei onderwerpen.

Ze blijft kwetsbaar in relaties. Ze geeft aan dat ze vaak ‘afstand’ ervaart, alsof ze niet echt dichtbij andere mensen kan komen. Dat is één van de gevolgen van de verstoorde hechting. Toch kiest ze steeds vaker voor contacten, nabijheid, dingen samen doen. Er is iets  meer fundament ontstaan onder haar persoon.

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s