LVB en psychopathologie (3)

Concreet denken

Een lichte verstandelijke beperking betekent dat je vast zit aan het concrete denken. Het betekent dat je je vooral door je eigen ervaringen laat leiden: wat je zelf hebt meegemaakt of wat je jezelf vanuit je ervaringen voor kunt stellen.

Een bijna standaard-antwoord van patiënten met een lichte verstandelijke beperking op mijn werk op SBT (tandartsen) is dat ze niet behandeld hoeven te worden, omdat ze geen kiespijn hebben. Als je wél een gaatje hebt, maar geen kiespijn, waarom zou je dan behandeld moeten worden.

Een ander aspect is dat van het plannen en organiseren. Dat blijkt een groot probleem. Hoe kun je het tandenpoetsen nu organiseren in de dag. Er zijn immers zoveel andere dingen te doen?

Een aanzienlijk deel van de jongeren die in de problemen komt heeft ouders die niet in Nederland zijn opgegroeid. In veel gevallen weten de ouders de weg niet in de complexe Nederlandse samenleving. Kinderen met een hoge intelligentie vinden vervolgens wel hun weg: ze gaan zelf op onderzoek uit. Hun ouders zetten hen niet op het spoor, ze gaan zelf kijken hoe het zit met die studietoelage.

Bij kinderen die vastzitten in het concrete denken gebeurt dit weinig of niet. Als het voor hun ouders al ingewikkeld is, dan haken zij helemaal af. Ze horen van hun vader dat er weer een ingewikkelde brief binnen is gekomen waar hij niets mee kan en flink op moppert en zij denken al helemaal dat ze zich daar dan maar niet meer mee bezig moeten houden.

Cognitieve schema’s

Het gevolg is dat ze bepaalde cognitieve schema’s in hun hoofd opslaan als interpretatie van de werkelijkheid. “Ze (= de overheid) moeten niks van ons ‘Marokkanen’ hebben, ze zetten ons altijd de voet dwars” (altijd = signaal van disfunctioneel taalgebruik). Deze cognitieve schema’s worden in het geheugen opgeslagen en worden geactiveerd als er zich een uitlokkende factor voordoet.

Arousal niveau

Wanneer er sprake is van een hoog arousal-niveau (veel stress), dan zie je dat agressie heel snel op de loer ligt: een kleine frustratie kan leiden tot een heftige agressieve reactie. Omdat mensen met een lichte verstandelijke beperking vaak veel stress ervaren wordt de drempel naar agressie toe waarschijnlijk aanzienlijk lager.

Als de omgeving als vijandig wordt geïnterpreteerd (de buschauffeur die zegt dat ik geen patat in de bus mag eten zegt dat omdat hij tegen mij is, tegen anderen zegt hij dat niet = ambitendentie als teken van psychische disbalans) vertaalt zich dit cognitieve schema al heel snel in agressie.

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s