Mirjam is niet boos, maar bang

Mirjam volgde een training om goed te kunnen spreken en presenteren. De trainer zette haar steeds even stil en vroeg dan aan de groep feedback. Op een gegeven ogenblik explodeerde ze. Hoe de trainer het in zijn hoofd haalde om anderen over haar te laten oordelen! Zo kon ze zichzelf helemaal niet zijn, het moest allemaal op de manier die anderen bedacht hadden. En ze wist ook wel waarom hij deze baan had gekozen. Omdat hij uiteindelijk zelf in het middelpunt wilde staan.

Deze reactie is typerend voor mensen met ernstige borderline-problematiek. Wat vooral opvalt is de heftige manier waarop Mirjam reageert. Daarnaast lijkt het wel of de verbale explosie uit het niets op is gekomen. Toch moet er iets zijn wat haar heeft getriggerd…

Afhankelijk van bevestiging

Een kenmerk van borderline is dat je sterk afhankelijk bent van de bevestiging van anderen. Maar dat maakt deze mensen ook zeer vatbaar voor kritiek. Het is bijna onmogelijk om de persoon de scheiden van de zaak. Als iemand een kritische noot plaatst bij een argument dat naar voren wordt gebracht, wordt dat vaak niet gezien als feitelijke kritiek, maar als persoonlijke kritiek. Niet het argument wordt ter discussie gesteld, maar de persoon voelt zich afgewezen. Dat gevoel van afwijzing maakte waarschijnlijk dat Mirjam bijzonder heftig reageerde. Want het chronische gevoel afgewezen te worden is een diep emotioneel litteken in het leven van mensen met borderline.

Het ingewikkelde is dat de gevoeligheid voor signalen van de ander in feite destructief wordt ingezet. Mensen met borderline willen de ander dwingen om te zijn zoals ze dat zelf voor ogen hebben.

Voor de ander bepalen

Daarmee kom ik terug op één van de kenmerken van jonge kinderen: omdat ze nog niet het vermogen hebben om echt samen te spelen hebben ze vooral de neiging om voor andere kinderen te gaan bepalen. Dat is niet omdat de peuter asociaal is, maar omdat hij nog niet vanuit het perspectief van de ander kan denken. Hij is egocentrisch. Mensen die egocentrisch zijn willen vanuit hun optiek de wereld inrichten. “Dan gaan we nu verstoppertje doen en dan ga jij in de kast zitten en dan ga ik jou zoeken.”

Niet boos maar bang

Als je voor de ander kunt bepalen maakt dat de wereld een stuk overzichtelijker en dus gemakkelijker. Je bent niet meer afhankelijk van goedkeuring door de ander, want jij bepaalt. Mensen met borderline raken in feite in paniek als ze het gevoel krijgen dat ze de bevestiging niet krijgen of deze dreigen te verliezen. Je zou eigenlijk moeten zeggen: Mirjam was niet boos, ze was bang.

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s