Disfunctioneel taalgebruik

Nog een blog over taalgebruik.

Eerder beschreef ik een kwadrant dat geestelijke gezondheid heel snel zou kunnen typeren.

Dat had te maken met hoe je naar jezelf kijkt en hoe je naar de ander kijkt. Een realistisch positief beeld van jezelf en een realistisch positief beeld van de ander zijn signalen die wijzen op een toestand van geestelijke gezondheid.

Is het beeld van jezelf en/of van de ander sterk negatief, dan kan dat wijzen op psychische problematiek, op emotionele disbalans. Bij deze onevenwichtigheid zie je tevens vaak een sterke controlebehoefte,

Disbalans kun je ook vermoeden bij sterke wisselingen in het oordeel over jezelf en over de ander: dan is de identiteit nog niet volgroeid.

In het taalgebruik zie je de disbalans o.a. terugkomen in het op een voetstuk zetten van de één en het helemaal niet zien van positieve eigenschappen van de ander. Het beeld over anderen is dan dus zwart-wit. “Jij bent de beste collega die ik ooit gehad heb”, “Dat is de slechtste buurvrouw die je maar bedenken kunt”, “Martine is op-en-top mijn liefste nichtje”, “Berend is de grootste ramp die een familie kan overkomen.”

Dat zwart-wit denken (‘splitting’) is kenmerkend voor o.a. borderline, maar daarbij valt ook de wisseling op: iemand die op een voetstuk stond kan er met evenveel gemak zomaar vanaf storten (‘ambitendentie’). Eén van de doelen van therapieën om borderline te behandelen is dat cliënten leren om meer in grijstinten te denken.

Een ander kenmerk van disfunctioneel taalgebruik is het alles of niets. “In Nederland regent het altijd, de trein is altijd te laat, hij heeft nog nooit iets uitgevoerd, ik krijg nooit een complimentje, Benjamin is altijd dwars, Marieke kun je nooit te vertrouwen, mensen zijn nooit te vertrouwen, dieren wel.”

Als je iemand vaak dit type taalgebruik hoort hanteren moet er een waarschuwingslampje gaan branden. In werkelijkheid zit de wereld wat minder zwart-wit in elkaar.

Advertenties

Auteur: henk50

Ik ben GZ-psycholoog. Sinds 1975 werk ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s